01/07/2023
THIỂU ỐI LÀ GÌ???
👉 Nước ối là toàn bộ chất lỏng bao quanh thai nhi, nuôi dưỡng và giúp thai nhi phát triển và ổn định thân nhiệt trong suốt thai kỳ. Nước ối cũng có tác dụng như màng đệm bao bọc bảo vệ thai nhi khỏi bị chấn thương, sang chấn khi ở trong bụng mẹ. Nước ối phần lớn có nguồn gốc từ thai nhi, thai nhi uống vào, bài xuất nước tiểu tạo ra.
👉 Thiểu ối là tình trạng thể tích nước ối thấp hơn mức sinh lý bình thường.
👉 Chẩn đoán thiểu ối dựa vào siêu âm khi chỉ số ối (AFI ≤ 5 cm ) hoặc khoang ối lớn nhất (SDP < 2cm).
☘️ NGUYÊN NHÂN☘️
Có nhiều nguyên nhân gây lượng nước ối của thai phụ ít hơn so với bình thường. Thực tế cho thấy khoảng 30% không tìm thấy nguyên nhân. Trong các nguyên nhân được chia thành 3 nhóm:
🌾 NGUYÊN NHÂN TỪ MẸ
👉 Mẹ mắc các bệnh lý mạn tính như: huyết áp cao, suy gan suy thận, nhiễm độc thai nghén dẫn tới thai chậm phát triển và ảnh hưởng tới quá trình tạo ối.
👉 Một số thuốc người mẹ sử dụng: thuốc điều trị ung thư, thuốc nhóm ức chế men chuyển…
🌾 NGUYÊN NHÂN TỪ PHÍA CON
👉 Thai nhi có bất thường di truyền, bất thường bẩm sinh như: bất thường về nhiễm sắc thể. Bất thường các cơ quan quan trọng như hệ thần kinh: thai vô sọ, não lộn ngoài; cơ quan tiêu hoá: dò thực quản, teo tá tràng; thiểu sản phổi; liên quan đến thận tiết niệu như đa nang thận, thận móng ngựa, thiểu sản thận…
👉 Những trường hợp thai chậm tăng trưởng trong tử cung do bệnh lý của mẹ hoặc do thai.
👉 Nhiễm trùng thai nhi: nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng…
👉 Thai già tháng.
🌾NGUYÊN NHÂN TỪ PHẦN PHỤ NUÔI THAI
👉 U máu bánh rau, bánh rau canxi hoá sớm.
👉 Truyền máu trong trường hợp song thai.
👉 Ối vỡ sớm trước khi cổ tử cung mở hết, ối vỡ non trước chuyển dạ.
☘️ TRIỆU CHỨNG ☘️
Thực tế thiểu ối thường không có triệu chứng rõ ràng và đặc hiệu. Do lượng nước ối giảm hơn so với bình thường nên có thể có những dấu hiệu:
🌾 Người mẹ thấy giảm cử động thai nhi, thai máy ít do không gian buồng tử cung ngày càng chật hẹp. Thai cử động yếu. Khi bác sĩ thực hiện 4 dấu hiệu Leopol sẽ có thể cảm giác thấy rõ các phần thai nằm ngay sát dưới bàn tay bác sĩ mà không cảm thấy có nước ối ở giữa, di chuyển đầu thai nhi sẽ khó khăn hơn do ít ối.
🌾 Tử cung không to nhiều và thậm chí nhỏ hơn so với các thai phụ mang cùng tuần thai tương đương. Bề cao tử cung thường nhỏ so với tuổi thai tương đường và giảm so với tiêu chuẩn.
🌾 Khi nghi ngờ thiểu ổi, bác sĩ siêu âm cần đo chính xác số đo bốn góc ối của buồng tử cung để ra chỉ số AFI. Chỉ số ối thường thường dưới đường percentile thứ 5 khi so với tuổi thai tương đương. Hoặc AFI ≤ 5cm khi thai trên 35 tuần, hoặc đo góc ối sâu nhất chỉ ≤ 2 cm là thiểu ối.
👉 Thiểu ối khi AFI đo 3-5 cm
👉 Cạn ối khi AFI < 3 cm.
☘️ BIẾN CHỨNG ☘️ ☘️
Với những trường hợp thiểu ối xuất hiện muộn ở 1 - 2 tháng cuối và lượng nước ối giảm từ từ thì thường tiên lượng sẽ tốt hơn những ca thiểu ối xuất hiện ngay từ quý I hay quý II và diễn tiến nhanh. Đây là giải đoạn quan trọng giúp thai nhi hình thành các cơ quan như phổi, cơ xương khớp, thận tiết niệu và tiêu hóa ở thai nhi nên thiểu ối sẽ ảnh hưởng rất nhiều và nặng nề tới thai nhi. Bác sĩ cần tư vấn những trường hợp thiểu sản không phát triển phổi, dị dạng xương khớp, dính khớp…
🌾 Khi nhắc tới thiểu ối thì nguy cơ bất thường của thai nhi hay gặp nhất là thiểu sản phổi vì: Khi nước ối ít dần, thai nhi sẽ bị bó ép, lồng ngực cũng bị ép làm giảm hoạt động phổi, hoạt động thở của thai nhi cũng bị hạn chế làm giảm sự phát triển của hai lá phổi.
🌾 Ở mỗi giai đoạn khác nhau thiểu ối có thể gây ra các biến chứng và nguy cơ khác nhau:
- Trong quý I: thiểu ối ngay trong quý 1 được tiên lượng nặng nhất có thể gây thai lưu/ sảy thai rất cao 65-80%
- Trong quý II: gây những dị tật về các cơ quan: phổi, xương khớp, khuôn mặt.
- Trong quý III: thiểu ối thường làm cho thai chậm tăng trưởng chậm, suy dinh dưỡng bào thai.
🌾 Một số các biến chứng nặng nề khác của thiểu ối:
- Ảnh hưởng tới sự phát triển, gây thai chậm tăng trưởng trong tử cung.
- Co cứng khớp, biến dạng chi đặc biệt hai chi dưới.
- Thiểu sản phổi, sự phát triển phổi bị kém.
- Tăng nguy cơ sinh mổ do thai nhi không chịu được thử thách của cuộc chuyển dạ.
- Thậm chí thai có thể chết lưu.
☘️ PHÒNG NGỪA ☘️
🌾 Do các nguyên nhân đa số liên quan tới bệnh lý mẹ và thai hoặc 1/3 là không rõ nguyên nhân nên thực tế cũng không có cách phòng ngừa thiểu ối hiệu quả.
Chủ yếu vẫn là sàng lọc điều trị các bệnh lý mạn tính của mẹ trước và trong khi mang thai nếu có. Khám, siêu âm thai định kỳ phát hiện các bất thường của thai nhi, bất thường của bánh rau- ối- dây rau sớm để có hướng theo dõi và sử trí phù hợp.
Người mẹ cần lưu ý chế độ ăn uống, dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý. Tránh lao động quá sức, đảm bảo uống đủ 2l nước/ ngày để tốt cho tuần hoàn mẹ con.
Sự thay đổi chỉ số ối, bánh rau thường diễn ra nhanh và không có triệu chứng đặc biệt trong 3 tháng cuối nên thai phụ cần đi khám sát hơn theo đúng hẹn của bác sĩ chuyên khoa sản.
☘️ Mẹ bầu nên làm gì khi được chẩn đoán thiểu ối? ☘️
- Uống nhiều nước: Mặc dù không phải thai phụ uống nhiều nước là làm tăng nước ối. Tuy nhiên, khi uống nhiều nước sẽ giúp tăng tuần hoàn rau - thai.
- Theo dõi sát hoạt động của thai mỗi ngày, để ý thai máy và cử động thai nhi.
- Khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ hoặc khi thấy có dấu hiệu bất thường như ra máu ra nước âm đạo, tử cung nhỏ hơn hoặc không thấy tăng kích thước, cử động thai nhi giảm. Bác sĩ chuyên khoa sẽ khám, tư vấn và hướng dẫn chị theo dõi tiếp thai kỳ.
------------------------------------------------------------------
Bs CKI Lê Việt Anh với kinh nghiệm lâu năm, chuyên môn cao trong việc khám điều trị sản phụ khoa sẽ luôn đồng hành tận tâm - ươm mầm hạnh phúc cùng các Mẹ.
Giờ làm việc: Từ Thứ 2 – Thứ 6 làm việc ngoài giờ hành chính. Thứ 7, chủ nhật làm việc cả ngày.
ĐT, Zalo: 0814 081 088 – 0374 678 600
Inbox hoặc gọi điện ngay để được tư vấn trực tiếp.
Đi theo google map để đi đến Phòng khám Sản Khoa -Bs.CKI Lê Việt Anh
https://maps.app.goo.gl/eM82KMXuhJQwJa2W9?g_st=ic
☘️☘️☘️☘️☘️
