03/07/2025
ĐAU NHƯNG KHÔNG TÌM RA TẠI SAO BỊ ĐAU
Đau do suy nghĩ hay do tâm lý thường được gọi trong y học là "đau do nguyên nhân tâm căn" hoặc "đau tâm sinh lý" (psychogenic pain). Đây là dạng đau không xuất phát từ tổn thương thực thể rõ ràng, mà có liên quan đến căng thẳng, lo âu, trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần khác.
📘 Định nghĩa và mô tả từ các nguồn uy tín:
1. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – ICD-11:
Mã MG30.0 - Somatic symptom disorder:
"Đặc trưng bởi các triệu chứng cơ thể (như đau) dai dẳng mà không tìm thấy nguyên nhân thực thể đầy đủ, liên quan mật thiết đến các yếu tố tâm lý như lo âu, ám ảnh bệnh tật hoặc trầm cảm."
2. Hiệp hội Đau Hoa Kỳ (American Pain Society):
"Psychogenic pain is physical pain that is caused, increased, or prolonged by mental, emotional, or behavioral factors."
Tạm dịch: “Đau tâm sinh lý là cảm giác đau thể chất được gây ra, tăng lên hoặc kéo dài bởi các yếu tố tâm thần, cảm xúc hoặc hành vi.”
3. Mayo Clinic (Hoa Kỳ):
“Pain that's linked to emotional distress may feel just as real and intense as pain caused by an injury or illness. This is especially true with conditions like somatization disorder or depression-related pain.”
👉 Cơn đau có thật, không phải giả vờ, và thường kéo dài, làm giảm chất lượng cuộc sống, dù không thấy tổn thương trên các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh.
📌 Các loại đau thường gặp do tâm lý:
- Đau đầu do căng thẳng: Cảm giác như siết chặt đầu, hai bên thái dương
- Đau lưng, đau cổ vai gáy: Không liên quan tư thế, không đáp ứng tốt thuốc giảm đau
- Đau dạ dày: Không có viêm loét thực thể, tăng khi lo lắng, stress
- Đau lan tỏa toàn thân (somatic pain): Gặp ở người trầm cảm, rối loạn lo âu, đau dai dẳng không rõ nguyên nhân
📎 Cần phân biệt:
- Không phải giả đau: Người bệnh thực sự cảm nhận được cơn đau.
- Có thể phối hợp đau thực thể và tâm lý.
- Cần điều trị cả thể chất lẫn tâm lý (thuốc, tâm lý liệu pháp, thay đổi lối sống).