19/08/2026
💞Chung tay giảm mất cân bằng giới tính khi sinh vì một Việt Nam phát triển bền vững!
Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về khoảng 106 bé trai trên 100 bé gái vào năm 2035, ngang mức cân bằng tự nhiên, xóa định kiến "trọng nam khinh nữ".
Mục tiêu này nằm trong Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035, được Bộ Y tế lấy ý kiến đến ngày 23/8. Đề án chia lộ trình làm hai chặng. Chặng 2026-2030, tỷ số cần giảm xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái, tương đương mỗi năm giảm 0,2 điểm. Chặng 2031-2035, tốc độ phải tăng gấp đôi để về mốc 106. Tính chung 10 năm, Việt Nam cần kéo tỷ số xuống 4 điểm, bình quân 0,4 điểm mỗi năm.
Năm 2025, cứ 100 bé gái chào đời thì có 110 bé trai. Con số này giảm 2,2 điểm so với năm 2016 (112,2), tốc độ cải thiện nhanh hơn trong 5 năm gần đây. Dù vậy, mức 110 vẫn vượt xa ngưỡng tự nhiên 105-106.
Suốt nhiều năm, tỷ số này luôn trên 111, đỉnh điểm năm 2018 chạm 114,8. Bộ Y tế cảnh báo nếu buông lỏng can thiệp, tỷ số có thể bật tăng trở lại, nhất là ở những địa phương và nhóm dân cư còn nặng tâm lý thích con trai.
Hệ quả của tình trạng này kéo dài nhiều thập kỷ, ngay cả khi tỷ số đã về mức tự nhiên. Số bé trai dư thừa hôm nay sẽ trở thành nhóm nam giới thừa ở tuổi trưởng thành. Khi nam nhiều hơn nữ, sức ép hôn nhân tăng lên, một bộ phận nam giới phải kết hôn muộn hoặc không tìm được bạn đời.
Mất cân bằng còn xáo trộn cơ cấu dân số, thị trường lao động và bình đẳng giới, làm tăng nguy cơ buôn bán phụ nữ, bạo lực giới cùng các vấn đề an ninh, trật tự. Vòng xoáy này còn kéo mức sinh đi xuống, khi ít phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đồng nghĩa ít bé gái ra đời, tác động trực tiếp đến quy mô và cơ cấu dân số tương lai.
Bộ Y tế đánh giá mục tiêu 2035 khả thi nếu Việt Nam duy trì can thiệp đủ mạnh và liên tục. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy một chu kỳ biến động tỷ số giới tính khi sinh thường kéo dài khoảng 30 năm, trải qua các pha khởi phát, tăng nhanh, đạt đỉnh, chững lại rồi trở về bình thường. Việt Nam bắt đầu mất cân bằng từ khoảng năm 2004 và hiện ở pha chững lại.
Quốc hội đã thông qua Luật Dân số số 113/2025/QH15 ngày 10/12/2025, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của giảm mất cân bằng giới tính khi sinh với điều khoản như sau:
Điều 15. Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“1. Khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.
2. Đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai và việc đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh này thực hiện theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.