20/08/2026
🔴 MỘT TỔN THƯƠNG THỰC QUẢN 20 MM: NÊN CẮT ESD HAY TIẾP TỤC THEO DÕI?
Một ca lâm sàng đặt ra câu hỏi quan trọng trong thực hành nội soi tiêu hóa:
👉 Một tổn thương thực quản 20 mm, đặc biệt khi đã có loạn sản độ cao, liệu có nên tiếp tục theo dõi trong thời gian dài?
👨⚕️ CA LÂM SÀNG
Bệnh nhân nam, 72 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm.
📌 12/2022: Nội soi phát hiện tổn thương ung thư thực quản 1/3 giữa, cách cung răng trước khoảng 24 cm, type JES B3. Sinh thiết xác định ung thư biểu mô vảy không sừng hóa. Bệnh nhân được điều trị xạ trị.
📌 08/2024: Xuất hiện tổn thương mới ở thực quản đoạn 1/3 dưới, cách cung răng trước khoảng 37–40 cm. Tổn thương khoảng 20 mm, sinh thiết cho kết quả loạn sản độ cao.
Tại thời điểm này, bệnh nhân đã được tư vấn cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi – ESD.
Tuy nhiên, sau đó bệnh nhân tiếp tục thăm khám tại một số cơ sở khác và được khuyến nghị theo dõi.
📌 08/2026 – sau khoảng 2 năm: Tổn thương vẫn có kích thước khoảng 20 mm, hình ảnh nội soi type JES B1–B2.
⚠️ Nhưng kết quả sinh thiết lần này cho thấy:
UNG THƯ BIỂU MÔ VẢY BIỆT HÓA VỪA, CÓ XÂM NHẬP.
CT ngực hiện tại chưa ghi nhận bất thường rõ ràng.
🤔 ĐIỀU GÌ ĐÁNG SUY NGHĨ?
Một tổn thương 20 mm không đồng nghĩa với một tổn thương “nhỏ và an toàn để tiếp tục theo dõi”.
Ở bệh nhân này có nhiều yếu tố nguy cơ cần đặc biệt lưu ý:
🔸 Tuổi cao, tiền sử hút thuốc nhiều năm.
🔸 Tiền sử ung thư thực quản.
🔸 Xuất hiện tổn thương tân sinh mới trên nền loạn sản độ cao.
🔸 Trước đó đã được cân nhắc điều trị bằng ESD.
🔸 Sau 2 năm, tổn thương được xác định là ung thư biểu mô vảy có xâm nhập.
Vấn đề không chỉ là:
“Hiện tại có nên cắt ESD hay không?”
Mà còn phải đặt ra những câu hỏi quan trọng hơn:
👉 Khi phát hiện loạn sản độ cao 20 mm, nên đánh giá và xử trí như thế nào?
👉 ESD có vai trò gì trong vừa điều trị vừa đánh giá chính xác độ sâu xâm lấn của tổn thương tân sinh biểu mô vảy thực quản?
👉 Khi đã có bằng chứng xâm nhập, ESD còn phù hợp hay cần chuyển sang chiến lược điều trị triệt căn khác?
👉 CT ngực bình thường có đủ để loại trừ hoàn toàn xâm lấn tại chỗ hoặc tổn thương hạch hay không?
🩺 BƯỚC TIẾP THEO NÊN LÀ GÌ?
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể cần được đánh giá lại bằng:
1️⃣ Nội soi độ phân giải cao kết hợp NBI/chromoendoscopy để xác định rõ ranh giới và đặc điểm tổn thương.
2️⃣ EUS khi có chỉ định nhằm hỗ trợ đánh giá mức độ xâm lấn và hạch vùng.
3️⃣ Xem xét ESD nếu đánh giá chuyên sâu cho thấy tổn thương vẫn đáp ứng các tiêu chí điều trị nội soi.
4️⃣ Hội chẩn đa chuyên khoa khi đã có bằng chứng xâm nhập hoặc nghi ngờ vượt quá khả năng điều trị nội soi, để lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp và triệt căn.
Đặc biệt, những bệnh nhân đã từng điều trị ung thư thực quản hoặc xạ trị và xuất hiện tổn thương tân sinh mới cần được theo dõi lâu dài, có hệ thống và đánh giá tại cơ sở có chuyên môn về nội soi tiêu hóa can thiệp khi cần thiết.
📌 Thông điệp quan trọng:
Không nên đánh giá nguy cơ của tổn thương thực quản chỉ dựa vào kích thước. Bản chất mô bệnh học, hình thái nội soi, độ sâu xâm lấn, yếu tố nguy cơ và tiền sử bệnh đều cần được xem xét đồng thời.
💬 Theo các bác sĩ và đồng nghiệp chuyên ngành Nội soi – Tiêu hóa, với trường hợp này, bước tiếp theo nên là ESD sau đánh giá lại hay hội chẩn để lựa chọn phương pháp điều trị khác?
Đây là nội dung trao đổi chuyên môn dựa trên một ca lâm sàng, không thay thế việc thăm khám, đánh giá trực tiếp và hội chẩn cho từng người bệnh.
🏥 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA VIỆT ĐỨC 365 PHỔ YÊN
📞 Điện thoại: 0987 448 365
