07/06/2026
1. Hướng dẫn chăm sóc trẻ đang ốm để mau hồi phục
Để trẻ nghỉ ngơi: Khi cơ thể mệt mỏi, nên cho trẻ ở nhà nghỉ ngơi tại không gian thoáng đãng, trong lành, vận động nhẹ nhàng (tránh nắng gắt, khói bụi) để nhanh phục hồi và ngăn ngừa lây lan cho trẻ khác. Không cần ép trẻ ngủ nếu trẻ không thích, có thể cho trẻ xem hoạt hình, đọc truyện, tô màu,...
Giữ nước cho cơ thể: Tích cực bổ sung nước lọc, nước trái cây, sữa hoặc ưu tiên các món nhiều nước như canh, súp, cháo để tránh tình trạng mất nước khi trẻ bị ốm, sốt.
Xác định nguyên nhân gây sốt: Sốt là phản ứng có lợi chống lại bệnh, tuy nhiên nếu trẻ có dấu hiệu lờ đờ, mệt mỏi nghiêm trọng, cần đưa đi bệnh viện ngay. Với sốt do virus thông thường sẽ theo dõi tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ.
Hạ sốt đúng cách: Cho trẻ mặc đồ thoải mái, nhẹ nhàng, ở phòng thoáng mát. Không ủ ấm hoặc đóng kín cửa. Khi dùng thuốc hạ sốt, cần tham khảo ý kiến bác sĩ/dược sĩ, tuyệt đối không tự ý tăng liều để tránh ngộ độc paracetamol.
Làm thông mũi: Nhỏ nước muối sinh lý ấm để làm mềm chất nhầy trước khi dùng ống hút cao su để hút ra. Cho trẻ gối đầu cao khi ngủ, có thể dùng máy tạo độ ẩm và bôi một chút dầu gió chuyên dụng cho trẻ em dưới mũi để trẻ dễ thở hơn.
Làm dịu cổ họng: Kiêng hoàn toàn đồ ăn/thức uống lạnh. Khuyến khích trẻ uống nước ấm và ăn món ấm. Trẻ từ 7 tuổi trở lên có thể súc miệng bằng nước muối ấm 2 lần/ngày.
Giảm ho: Chỉ điều trị nếu ho gây mệt mỏi, mất ngủ. Trẻ dưới 1 tuổi cần đi khám bác sĩ. Trẻ từ 1 tuổi trở lên có thể dùng mật ong để giảm ho đêm. Trẻ từ 6 tuổi trở lên có thể dùng thuốc ho hoặc viên ngậm trị ho theo chỉ định.
Ưu tiên món ăn mềm, lỏng: Cho trẻ ăn các món dễ hấp thụ như yến mạch, khoai tây nghiền, sữa chua, súp... Hãy để trẻ ăn theo nhu cầu, tránh ép buộc khi trẻ đang mệt.
Kiểm soát tiêu chảy/nôn ói: Tích cực bổ sung nước và dung dịch điện giải. Không cho uống nước ngọt, nước có ga. Dù trẻ nôn ói vẫn nên chia nhỏ khẩu phần ăn dạng lỏng để cơ thể hấp thu năng lượng.
2. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ đang ốm
Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi (đang bú mẹ): Tiếp tục cho bú bình thường, tăng số lần bú và kéo dài thời gian bú vì sức mút của trẻ khi ốm sẽ yếu hơn. Nếu trẻ mệt hoặc tắc mũi không bú được, người mẹ cần vắt sữa ra và đút bằng thìa.
Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên:
Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày với các thực phẩm giàu dinh dưỡng (thịt, cá, trứng, sữa,...).
Chế biến thức ăn mềm, nấu kỹ và loãng hơn bình thường. Nên cho trẻ ăn ngay sau khi nấu để đảm bảo vệ sinh.
Tăng cường vitamin và khoáng chất qua các loại quả chín hoặc nước trái cây (chuối, cam, chanh, xoài, đu đủ...) hoặc bổ sung vi chất theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bố mẹ có thể bổ sung thêm các thực phẩm hỗ trợ chứa lysine, kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B... để giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng đề kháng và cải thiện hệ tiêu hóa cho trẻ.
