02/06/2026
TRẺ BAO NHIÊU TUỔI CHƯA NÓI CẦN ĐƯỢC ĐI KHÁM ?
Thời gian “VÀNG” để phát triển ngôn ngữ của trẻ là từ 1 – 3 tuổi, đây là độ tuổi bé hào hứng, có phản ứng mạnh mẽ với các kích thích từ bên ngoài, trẻ có hứng thú nói, tập nói nhiều hơn khi được bố mẹ dạy.
Thời gian này, nếu bố mẹ có sự giáo dục con đúng đắn, con sẽ phát triển ngôn ngữ một cách bình thường, thậm chí là nhanh. Tuy nhiên, nếu phương pháp giáo dục sai căn bản, sự quan tâm chưa đúng mực sẽ dẫn tới việc con chậm nói, khép mình và dần rơi vào trạng thái tiền tự kỷ.
Sự thật về những đứa trẻ chậm nói tự kỷ và chậm nói thông thường mẹ cần biết.
Có một nỗi lo ngày càng lớn trong các bậc cha mẹ hiện đại, đó là số lượng trẻ chậm nói đang ngày càng tăng, thế nhưng, họ vẫn cố an ủi bằng những quan niệm dạng như “trẻ con phát triển nhanh chậm khác nhau mà!”, “nó biết đi sớm nên đương nhiên phải biết nói muộn” hay “Con cô A mãi 3, 4 tuổi mới nói, vẫn thông minh và lanh lợi chứ có gì đâu”,……
Thực tế, đúng là mỗi trẻ đều có một mức độ phát triển khác nhau phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng, hoàn cảnh sống, cách giáo dục của bố mẹ,…Tuy nhiên hầu hết các bé trước 24 tháng đều nên nói được 25 từ cơ bản. Nếu không, lúc nào bố mẹ hãy nghĩ ngay là có thể đang bị chậm nói.
Tham khảo 25 từ cơ bản trẻ sẽ nói được khi tới 24 tháng tuổi
Mẹ Bà Bố Ông Măm
Ơi Đói Chào Sữa Bye Bye (bai bai)
Chơi Hết Có Không Đi
Chó Mèo Mũ Mũi Giầy
Bóng Mắt Nóng Tắm Sách
Danh sách 25 từ này được hình thành dựa trên những từ hay lặp đi lặp lại nhiều nhất trong các cuộc trò chuyện của bố mẹ với bé. Đồng thời, các nhà khoa học cũng gợi ý rằng, nếu bé không nói được những từ trong danh sách này, mẹ cần nghiêm túc nhìn nhận lại cách dạy dỗ của mình và tham khảo ý kiến của chuyên gia nếu cần.
1. Nhận biết khả năng tiếp nhận lời nói và diễn đạt cảm xúc của trẻ.
Nếu bé vẫn hiểu được lời nói:
* Chỉ đúng những gì bố mẹ hỏi như “tai đâu, mắt đâu,…” và thực hiện đúng những mệnh lệnh giản đơn như lấy mũ, dép cho mẹ, đưa đồ cho mẹ, nói hoan hô con biết vỗ tay, nói “bye bye” con biết vẫy tay,… thì đó chỉ là chậm nói đơn thuần.
Nếu được giúp đỡ tốt thì các bé này có thể phát triển lời nói rất nhanh để không bị chậm trễ về mặt ngôn ngữ khi đến tuổi đi học.
Ngược lại, những bé:
* Bị chậm cả diễn đạt lẫn cảm thụ ngôn ngữ thường có căn nguyên nghe kém hoặc chậm khôn ( chậm phát triển trí tuệ có gianh giới ) . Việc giúp đỡ sẽ khó khăn hơn nhiều. Bé nhất thiết phải được các bác sỹ chuyên khoa Tai Mũi Họng khám, đo sức nghe và đo chỉ số IQ.
2. Dấu hiệu chẩn đoán con đang có nguy cơ bị chậm nói, bố mẹ hết sức lưu ý.
Nếu con đã gần đạt mốc 24 tháng mà vẫn có nhiều biểu hiện dưới đây, mẹ nên chú ý đưa trẻ đi khám và đánh giá sàng lọc để đưa ra phương pháp can thiệp phù hợp.
* Bé không quay lại khi nghe gọi tên: Não bộ của bé phản ứng không tốt, và đó cũng là biểu hiện đầu tiên của hệ thần kinh kém phát triển.
* Bé không sợ người lạ: Không phải do bé dạn người hay quá hòa đồng, mà đó có thể là bé không phân biệt được người lạ hay quen.
* Bé lắc đầu mỗi khi phấn khích.
* Bé không bắt chước: Đó là biểu hiện cho thấy bé không có khả năng tập trung theo dõi hành động của người lớn và làm theo. Nếu không dạy thì bé không biết để ý học và sẽ không bao giờ biết.
* Bé không biết chỉ bằng một ngón trỏ: Khi trẻ chỉ bằng một ngón là bé đã có khả năng tập trung để nhìn vào một hướng.
* Bé mê coi quảng cáo: Cứ có quảng cáo là bé ngồi xem say sưa, thậm chí vẫy tay trước mặt bé, bé cũng không chớp mắt. Cha mẹ mua đĩa quảng cáo về cho bé coi, để làm việc.
Sai lầm lớn, với những trẻ bình thường xem quảng cáo ít thì cũng có lợi vì trẻ có thể học được vài thứ hay. Nhưng với trẻ chậm phát triển thì coi quảng cáo càng làm cho bé chìm vào thế giới ảo của quảng cáo.
Trong quảng cáo, hình ảnh và âm thanh biến đổi nhanh và sôi động hơn bình thường. Trẻ càng thích coi hình ảnh của quảng cáo nhiều sẽ càng chán hình ảnh của thế giới thực vì nó không sáng, không chuyển hình nhanh bằng.
* Hay ăn vạ, kêu khóc khi đòi một cái gì đó: Các bé không có hoặc không biết sử dụng ngôn ngữ hay ăn vạ hơn bé bình thường vì chúng không biết làm sao để thể hiện ý muốn của mình.
* Bé ra ngoài là cắm đầu chạy: Chạy nhiều hơn đi là biểu hiện của chứng tăng động, thiếu khả năng tập trung.
* Bé khó ăn, khó ngủ, không chịu nhai.
Trẻ có thể nhanh hoặc chậm nói hơn các bạn khác nhưng nếu sự chậm trễ diễn ra trong thời gian tương đối dài sẽ dần khiến trẻ tụt lại xa so với các bạn khác, dần dần khép mình và không có thói quen muốn tương tác với các bạn, không muốn nói. Khi đó, chắc chắn con đã bị chậm nói và cần phải can thiệp. Để có sự phát triển đều đặn trong quá trình nhận thức về ngôn ngữ của con, bố mẹ hãy thường xuyên tương tác, dạy con nói. Khi phát hiện dấu hiệu con chậm hơn các bạn khác, cần đưa con đi kiểm tra đánh giá sàng lọc để được tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp.
