06/04/2026
PHÂN BIỆT TAY CHÂN MIỆNG VÀ THUỶ ĐẬU
Tay chân miệng và thủy đậu đều là bệnh nhiễm virus, dễ gặp ở trẻ em và có thể gây phát ban/mụn nước nên hay bị nhầm lẫn. Dưới đây là cách phân biệt nhanh cho mẹ:
⚠️NGUYÊN NHÂN
🔴Tay chân miệng (TCM): do virus Enterovirus (thường là EV71, Coxsackie A16)
-Thường bùng phát Cuối Xuân đến đầu Thu, cao điểm từ tháng 3-5 và 9-11
-Độ tuổi phổ biến: Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là nhóm đang đi học nhà trẻ, mẫu giáo
🔵Thủy đậu: Do virus Varicella- zoster (thuộc nhóm Herpes Virus)
Thường bùng phát Xuân Hè (đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm)
-Độ tuổi phổ biến: Tất cả mọi lứa tuổi, chủ yếu là từ 1 - 14 tuổi.
⚠️ĐẶC ĐIỂM NHẬN DIỆN
🔴Tay chân miệng
- Mụn nước nhỏ (2–5 mm), nông, ít ngứa
- Vị trí đặc trưng: Lòng bàn tay, bàn chân; Miệng (lưỡi, lợi, má trong → loét miệng); Có thể ở mông, gối. Ít khi lan toàn thân
🔵Thủy đậu
- Mụn nước rải rác toàn thân, rất ngứa
- Thường bắt đầu ở: Mặt, da đầu → lan xuống thân mình
- Đặc điểm điển hình: Mụn ở nhiều giai đoạn cùng lúc (nốt đỏ → mụn nước → đóng vảy)
⚠️TRIỆU CHỨNG KÈM THEO
🔴Tay chân miệng
- Sốt nhẹ hoặc vừa
- Đau miệng, bỏ ăn, chảy nước dãi
- Trẻ quấy khóc
🔵Thủy đậu
- Sốt, mệt mỏi
- Ngứa nhiều
- Có thể đau đầu, đau cơ
⚠️MỨC ĐỘ NGUY HIỂM
🔴Tay chân miệng
Thường nhẹ nhưng có thể biến chứng nguy hiểm lên hệ thần kinh, viêm não, viêm cơ tim…—>Cần theo dõi sát dấu hiệu nặng. Không để lại sẹo
🔵Thủy đậu
- Đa số lành tính
- Biến chứng: nhiễm trùng da, viêm phổi (hiếm hơn), dị tật thai nhi, có thể để lại sẹo.
⚠️LÂY LAN
Cả hai đều rất dễ lây
🔴Tay chân miệng: Qua đường tiêu hoá
Dịch hô hấp phát tán ho hoặc hắt hơi
Dịch từ các mụn nước trên da
Vật dụng tiếp xúc với mầm bệnh
Lây truyền qua phân người bệnh
🔵Thủy đậu: Dịch hô hấp phát tán ho hoặc hắt hơi,Dịch từ các mụn nước trên da
Vật dụng tiếp xúc với mầm bệnh
Truyền từ mẹ sang có nếu mẹ mắc thủy đậu khi mang thai
✅PHÒNG BỆNH: nguyên tắc chung như phòng bệnh virus: ăn chín uống sôi, rửa tay chân thường xuyên, cách ly nguồn lây, vệ sinh mũi họng, tăng cường đề kháng
✅ ĐIỀU TRỊ
- Cả 2 đều là bệnh virus, nên không dùng kháng sinh khi chưa có bội nhiễm.
- Anaferon để kháng virus. (Người lớn có thể dùng Acyclovir)
- Xịt/bội nano bạc lên các nốt
- Bổ sung kẽm để nhanh lành
- Nếu ngứa: uống kháng dị ứng aerius. Tránh gãi
- Nếu đau miệng: ăn nguội, loãng, ngậm theo gel dạ dày để bao vết loét
- Tắm nhanh khi không sốt,( thêm 2 nắp betadin sát khuẩn khi tắm (hoặc thuốc tím) nhanh khô nốt, thấm nhẹ khô tránh lau miết làm vỡ nốt
⚠️Theo dõi các dấu hiệu nặng để khi khám kịp thời
Nếu có các dấu hiệu này phải đi viện ngay:
-sốt cao khó hạ
-Li bì, mệt mỏi
-giật mình chới với
-Loạng choạng mất thăng bằng…