https://www.facebook.com/Dactrithoatvidiadem/

Nhà thuốc Huệ Vương Đường, Hồ Tông Thốc, Vinh (2026)

15/09/2026

CÓ NHỮNG KIỂU HAY QUÊN, ĐÔNG Y LẠI ĐI TÌM NGUYÊN NHÂN TỪ TÂM, TỲ VÀ THẬN

“Vừa định lấy thứ gì mà quay đi đã quên.”

“Gặp người quen nhưng mãi không nhớ ra tên.”

“Đọc xong một đoạn, lát sau chẳng nhớ mình vừa đọc gì.”

Khi tuổi tăng, nhiều cô bác bắt đầu nhận thấy trí nhớ không còn nhanh như trước. Nhưng theo Đông y, “hay quên” không phải một thể bệnh duy nhất. Người xưa gọi chứng hay quên là “kiện vong”, và khi biện chứng còn phải nhìn xem cơ thể đang xuất hiện những dấu hiệu nào khác.

Hay quên kèm hồi hộp, ngủ nhiều mộng

Nếu trí nhớ giảm đi cùng hồi hộp, ngủ không sâu, dễ tỉnh, sắc mặt kém tươi và người hay mệt, Đông y có thể xem xét đến Tâm huyết bất túc.

Theo lý luận truyền thống, Tâm “chủ thần minh”. Khi phần nuôi dưỡng Tâm thần không đầy đủ, khả năng tập trung và ghi nhớ cũng có thể được xem xét trong cùng một bức tranh.

Hay quên nhưng ăn uống cũng ngày càng kém

Có người không chỉ nhớ kém mà còn ăn ít, bụng dễ đầy, người thiếu sức và suy nghĩ rất nhiều.

Đông y lúc này có thể xem xét mối liên hệ Tâm – Tỳ.

Đây là điểm khá thú vị: khi hỏi một người về trí nhớ, thầy thuốc Đông y đôi khi lại hỏi rất kỹ chuyện ăn uống và đại tiện.

Hay quên kèm ù tai, lưng gối mỏi

Ở người lớn tuổi, nếu trí nhớ giảm cùng ù tai, lưng gối yếu mỏi, tóc bạc nhiều hoặc sức lực suy giảm, Đông y có thể xem xét thêm Thận tinh bất túc.

Trong lý luận Đông y có quan niệm “Thận tàng tinh, sinh tủy, não vi tủy hải”. Vì vậy, Thận tinh thường được đề cập khi biện chứng một số biểu hiện suy giảm theo tuổi.

Nhưng không thể cứ tóc bạc, ù tai hay quên là kết luận “Thận hư”.

Có một kiểu hay quên cần đặc biệt cảnh giác

Nếu một người trước đây vẫn minh mẫn nhưng gần đây thay đổi rõ rệt: liên tục quên những việc vừa xảy ra, lạc ở nơi quen thuộc, nhầm lẫn thời gian, khó thực hiện những công việc vốn rất quen hoặc tính cách thay đổi đáng kể, gia đình không nên chỉ mua thuốc “bổ não” hay “bổ Thận”.

Cần đưa người đó đi đánh giá y tế để tìm nguyên nhân.

Với người lớn tuổi, những việc đơn giản như ngủ đủ, vận động thường xuyên, duy trì giao tiếp xã hội, kiểm soát tốt bệnh nền và tiếp tục đọc, viết, học những điều mới đều có ý nghĩa với sức khỏe não bộ.

Đông y không nhìn trí nhớ qua một dấu hiệu duy nhất. Hay quên đi cùng mất ngủ khác với hay quên kèm ăn kém, và lại khác với người có ù tai, lưng gối mỏi. Chính những dấu hiệu đi cùng mới giúp việc biện chứng có chiều sâu.

14/09/2026

VAI GÁY CỨ CỨNG NHƯ “ĐEO ĐÁ” – ĐÔNG Y PHÂN BIỆT ĐAU DO HÀN, KHÍ TRỆ VÀ HUYẾT Ứ RA SAO?

Có người sáng ngủ dậy cổ cứng, quay đầu khó. Có người ngồi làm việc vài tiếng là vai gáy nặng trĩu. Nhưng cũng có trường hợp đau cố định một điểm, ấn vào rất khó chịu và kéo dài nhiều tháng.

Cùng là đau vai gáy, theo Đông y không phải trường hợp nào cũng được nhìn giống nhau.

Đau gặp lạnh tăng – Đông y thường nghĩ đến hàn

Theo lý luận Đông y, khi phong hàn tác động vào kinh lạc, người bệnh có thể cảm thấy cổ vai gáy co cứng, đau tăng khi gặp lạnh hoặc gió, trong khi giữ ấm lại thấy dễ chịu hơn.

Đây là kiểu đau thiên về hàn và sự co rút.

Nhưng nếu vùng vai gáy đang sưng, nóng, đỏ hoặc đau cấp sau chấn thương thì không nên tự chườm nóng liên tục.

Đau căng tức, lúc nhiều lúc ít – cần nhìn đến khí trệ

Có người càng căng thẳng, làm việc áp lực thì cổ vai càng căng. Nghỉ ngơi hoặc vận động nhẹ lại thấy dễ chịu.

Trong cách biện chứng Đông y, những biểu hiện mang tính căng tức và thay đổi theo trạng thái tinh thần có thể được xem xét thêm yếu tố khí cơ không thông.

Vì vậy, đôi khi chăm sóc vai gáy không chỉ là xoa bóp mà còn phải điều chỉnh cả nhịp làm việc, vận động và căng thẳng.

Đau cố định như kim châm – Đông y thường nhắc đến huyết ứ

Đây lại là một kiểu khác.

Theo mô tả Đông y, huyết ứ thường thiên về đau cố định, đau rõ tại một vị trí, đôi khi đau nhiều hơn về đêm hoặc có tiền sử chấn thương.

Tuy nhiên, đây chỉ là đặc điểm trong hệ thống biện chứng Đông y. Không thể cứ đau một điểm là tự kết luận “ứ huyết” rồi dùng thuốc hoạt huyết.

Đau lâu ngày ở người lớn tuổi còn phải xem phần “hư”

Nếu đau cổ vai gáy kéo dài kèm lưng gối mỏi, cơ thể yếu, chân tay tê hoặc sức khỏe giảm theo tuổi, Đông y có thể tiếp tục xem xét Can, Thận, khí huyết và toàn trạng.

Đó chính là điểm khác biệt giữa “đau ở đâu chữa ở đó” và cách nhìn biện chứng toàn thân.

Trong sinh hoạt, người thường xuyên ngồi máy tính nên tránh giữ cổ ở một tư thế quá lâu. Khoảng 30–60 phút có thể thay đổi tư thế, đứng dậy vận động nhẹ và tập các động tác cổ vai trong giới hạn không gây đau.

Nếu đau cổ vai gáy kèm yếu hoặc tê tăng dần ở tay chân, mất thăng bằng, đau sau chấn thương mạnh, sốt, đau ngực hoặc đau đầu dữ dội bất thường thì nên đi khám sớm.

Đông y không chỉ hỏi “vai gáy có đau không?”, mà còn hỏi đau lạnh hay nóng, đau di chuyển hay cố định, gặp lạnh tăng hay giảm, ban ngày hay ban đêm nặng hơn. Chính những khác biệt ấy mới là nền tảng của biện chứng.

13/09/2026

ĂN MỘT CHÚT ĐÃ ĐẦY BỤNG – ĐÔI KHI ĐIỀU ĐÁNG CHÚ Ý KHÔNG NẰM Ở MÓN ĂN

Có người ăn rất khỏe nhưng cũng có người chỉ nửa bát cơm đã thấy bụng căng, ợ hơi, chậm tiêu. Sau ăn lại mệt, người nặng nề, chỉ muốn ngồi hoặc nằm nghỉ.

Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến “dạ dày yếu”. Nhưng trong Đông y, câu chuyện còn được nhìn rộng hơn qua chức năng của Tỳ Vị.

Đông y nói “Tỳ chủ vận hóa” nghĩa là gì?

Theo lý luận Đông y, Tỳ tham gia vào quá trình vận hóa thức ăn và thủy thấp, còn Vị có chức năng tiếp nhận và làm chín nhừ thức ăn.

Khi chức năng vận hóa của Tỳ suy giảm, Đông y thường mô tả một nhóm biểu hiện như ăn kém, nhanh no, bụng đầy sau ăn, người mệt, chân tay nặng và đại tiện dễ lỏng.

Đặc biệt, có người còn xuất hiện lưỡi nhạt, hơi bệu và hai bên có dấu răng. Đây chỉ là một dấu hiệu tham khảo trong biện chứng, không thể nhìn lưỡi rồi tự kết luận bệnh.

Nếu bụng lạnh, thích uống nóng thì lại cần nhìn thêm “Dương”

Có cô bác không chỉ đầy bụng mà còn thường thấy bụng lạnh, tay chân lạnh, thích đồ ăn nóng và dễ khó chịu khi dùng thức ăn lạnh.

Theo Đông y, khi các biểu hiện hư yếu đi cùng dấu hiệu lạnh rõ, thầy thuốc có thể xem xét sâu hơn về Tỳ dương hư.

Như vậy, cùng là đầy bụng nhưng người thiên lạnh và người có nóng rát, khát nước chưa chắc được biện chứng giống nhau.

Còn cảm giác người nặng như đeo vật gì trên mình?

Đây là lúc Đông y thường nhắc tới “thấp”.

Theo lý luận truyền thống, khi Tỳ vận hóa không tốt, thủy thấp có thể đình trệ. Người bệnh có thể cảm thấy đầu nặng, cơ thể nặng nề, miệng nhớt, bụng đầy và không muốn ăn.

Vì vậy mới có cách nói quen thuộc: “Tỳ hư sinh thấp.”

Nhưng cô bác anh chị cần nhớ rằng đầy bụng không phải lúc nào cũng là Tỳ hư. Ăn quá nhanh, ăn quá no, táo bón, trào ngược và nhiều bệnh lý tiêu hóa cũng có thể gây khó chịu tương tự.

Trong sinh hoạt, hãy thử ăn chậm hơn, giảm khẩu phần mỗi bữa nếu thường xuyên nhanh no, hạn chế món quá nhiều dầu mỡ và tránh nằm ngay sau khi ăn. Nếu sức khỏe cho phép, đi bộ nhẹ 10–15 phút sau bữa ăn cũng là một thói quen đơn giản.

Nếu tình trạng nhanh no hoặc đầy bụng kéo dài, đặc biệt kèm đau tăng dần, nôn, khó nuốt, đi ngoài phân đen, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, nên đi khám.

Đông y không chỉ hỏi “ăn món gì mà đầy bụng?”, mà còn hỏi bụng nóng hay lạnh, đại tiện thế nào, người nặng hay nhẹ, sức lực ra sao. Chính những dấu hiệu đi cùng mới giúp tạo nên bức tranh biện chứng đầy đủ hơn.

12/09/2026

CÀNG VỀ CHIỀU CÀNG MỆT, NÓI CHUYỆN CŨNG THẤY HỤT HƠI – ĐÔNG Y GỌI ĐÓ LÀ “KHÍ HƯ”?

Có cô bác buổi sáng vẫn làm việc bình thường, nhưng đến đầu giờ chiều là người xuống sức rất nhanh. Leo vài bậc cầu thang đã thở dốc, nói chuyện lâu thấy hụt hơi, chỉ muốn ngồi nghỉ. Có người còn dễ ra mồ hôi dù không vận động nhiều.

Trong Đông y, khi những biểu hiện này xuất hiện cùng nhau, thầy thuốc có thể xem xét đến trạng thái khí hư. Tuy nhiên, “khí hư” không phải tên của một bệnh và cũng không thể kết luận chỉ vì một người thường xuyên mệt.

Khí hư thường biểu hiện như thế nào?

Theo lý luận Đông y, “khí” liên quan đến hoạt động và chức năng của cơ thể. Khi khí được cho là suy yếu, người bệnh thường có một nhóm dấu hiệu thiên về thiếu sức:

– Người mệt, thích ngồi hoặc nằm
– Nói nhỏ, nói lâu dễ mệt
– Hơi thở ngắn khi hoạt động
– Dễ ra mồ hôi
– Sắc mặt kém tươi
– Lưỡi có thể thiên nhạt

Điểm đáng chú ý là các biểu hiện thường rõ hơn sau khi làm việc hoặc vận động.

Nhưng khí hư còn phải xem “hư ở đâu”

Nếu mệt kèm ăn kém, bụng đầy, phân dễ lỏng, Đông y có thể xem xét Tỳ khí hư.

Nếu hụt hơi, tiếng nói yếu, dễ ra mồ hôi và sức bền kém nổi bật hơn, có thể xem xét đến Phế khí hư.

Nếu kèm hồi hộp, sắc mặt nhợt, chóng mặt và ngủ không sâu thì lại cần đánh giá thêm khí huyết.

Đó là lý do Đông y không nên dừng lại ở một câu “anh chị bị khí hư”.

Có một mức nặng hơn Đông y gọi là “khí hãm”

Một số tài liệu Đông y mô tả rằng khi khí hư kéo dài, khả năng “thăng đề” suy yếu có thể xuất hiện cảm giác sa nặng, mệt rõ khi đứng lâu hoặc một số biểu hiện sa tạng.

Nhưng đây là khái niệm chuyên môn cần được thầy thuốc đánh giá, không nên tự đối chiếu vài dấu hiệu trên mạng rồi dùng thuốc “bổ khí”.

Mệt mỏi kéo dài không phải lúc nào cũng do khí hư

Thiếu ngủ, thiếu máu, vấn đề tuyến giáp, tim phổi, dinh dưỡng, thuốc đang sử dụng và nhiều tình trạng sức khỏe khác cũng có thể khiến cơ thể mệt và hụt hơi.

Nếu mệt kéo dài nhiều tuần, hụt hơi ngày càng tăng, đau ngực, ngất, tim đập bất thường, sụt cân hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, cô bác anh chị nên đi khám.

Còn trong sinh hoạt hằng ngày, hãy bắt đầu bằng những điều căn bản: ăn đủ chất, ngủ đủ, vận động vừa sức và tránh làm việc quá sức khi cơ thể đang mệt.

Theo cách nhìn của Đông y, điều đáng quan tâm không chỉ là “có mệt hay không”, mà là mệt vào lúc nào, mệt kèm biểu hiện gì và toàn bộ cơ thể đang kể câu chuyện như thế nào.

11/09/2026

CỨ 2–3 GIỜ SÁNG LẠI TỈNH, SAU ĐÓ TRẰN TRỌC ĐẾN SÁNG – ĐÔNG Y KHÔNG CHỈ GỌI ĐÓ LÀ “MẤT NGỦ”

Có cô bác tối lên giường vẫn ngủ được bình thường. Nhưng đến khoảng nửa đêm hoặc gần sáng lại tỉnh, đầu óc bắt đầu suy nghĩ, người bứt rứt rồi rất khó ngủ lại. Sáng hôm sau dù nằm trên giường đủ 7–8 tiếng vẫn cảm thấy mệt.

Trong Đông y, giấc ngủ liên quan đến trạng thái của Tâm – Can – Tỳ – Thận, khí huyết và âm dương. Vì vậy, cùng một biểu hiện tỉnh giấc ban đêm nhưng những dấu hiệu đi kèm mới là phần đáng chú ý.

Tỉnh giấc kèm hồi hộp, hay quên, sắc mặt nhợt

Theo lý luận Đông y, nếu người thường mệt, hồi hộp, hay quên, sắc mặt kém tươi và ngủ dễ tỉnh, thầy thuốc có thể xem xét nhóm biểu hiện thiên về Tâm huyết hư.

Khi đó, vấn đề không được nhìn đơn thuần là “não không chịu ngủ”, mà theo cách lý giải Đông y là Tâm thần chưa được nuôi dưỡng đầy đủ.

Tỉnh giấc kèm nóng trong và ra mồ hôi đêm

Nếu đêm dễ tỉnh nhưng đồng thời miệng họng khô, lòng bàn tay bàn chân nóng, cơ thể bứt rứt hoặc ra mồ hôi khi ngủ, Đông y lại có thể xem xét yếu tố âm hư sinh nội nhiệt.

Điểm quan trọng ở thể này là chữ “hư nhưng có nhiệt”.

Vì thế, không phải cứ mất ngủ là dùng các món thật nóng để “bổ”.

Ngủ chập chờn, mộng nhiều nhưng bụng cũng yếu

Một nhóm khác thường ngủ không sâu, mộng nhiều, suy nghĩ liên tục nhưng lại kèm ăn uống kém, bụng dễ đầy, người mệt và thiếu sức.

Theo Đông y, đây là lúc Tâm và Tỳ có thể cùng được xem xét trong quá trình biện chứng.

Như vậy, đôi khi muốn hiểu giấc ngủ, Đông y lại hỏi cả chuyện... ăn uống.

Còn người dễ cáu, miệng đắng, đầu căng thì sao?

Nếu mất ngủ đi cùng bứt rứt, nóng nảy, miệng đắng, đầu căng hoặc mắt đỏ, hướng biện chứng có thể chuyển sang những biểu hiện thiên về Can và nhiệt.

Đó là lý do hai người cùng tỉnh lúc 3 giờ sáng chưa chắc đã cần một cách điều chỉnh giống nhau.

Và cũng không nên hiểu rằng “tỉnh đúng giờ này là một cơ quan đang có bệnh”. Chỉ dựa vào giờ tỉnh giấc không đủ để chẩn đoán theo Đông y hay y học hiện đại.

Trước khi nghĩ đến thuốc, cô bác có thể bắt đầu bằng việc giữ giờ ngủ ổn định, giảm trà và cà phê từ chiều, tránh ăn quá no buổi tối, vận động ban ngày và hạn chế nhìn điện thoại khi tỉnh giữa đêm.

Nếu mất ngủ kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, kèm ngáy lớn, ngưng thở khi ngủ, hồi hộp bất thường hoặc thay đổi tâm trạng đáng kể thì nên đi khám.

Đông y không chỉ hỏi “mỗi đêm ngủ được mấy tiếng”, mà còn hỏi sau giấc ngủ ấy cơ thể nóng hay lạnh, tinh thần ra sao, ăn uống thế nào và những dấu hiệu nào đang xuất hiện cùng nhau. Đó mới là biện chứng.

10/09/2026

MỘT CỐC TRÀ GỪNG MỖI SÁNG CHƯA CHẮC ĐÃ TỐT VỚI TẤT CẢ MỌI NGƯỜI

Trời lạnh, bụng khó chịu hay tay chân lạnh, nhiều cô bác thường nghĩ ngay đến một cốc trà gừng nóng. Có người còn duy trì ngày nào cũng uống vì cho rằng gừng càng “ấm” thì càng tốt.

Nhưng dưới góc nhìn Đông y, gừng cũng có tính vị và phải dùng phù hợp với thể trạng.

Vì sao gừng thường được dùng khi cơ thể bị lạnh?

Sinh khương – gừng tươi – trong Đông y có vị cay, tính ấm. Theo lý luận truyền thống, gừng thường được nhắc đến với tác dụng tán hàn, ôn trung, hỗ trợ trong một số biểu hiện thiên về hàn.

Ví dụ, người sau khi nhiễm lạnh có cảm giác sợ lạnh, bụng lạnh khó chịu hoặc buồn nôn có thể thấy dễ chịu khi dùng một lượng gừng phù hợp.

Nhưng điểm quan trọng nằm ở hai chữ: phù hợp.

Người “hàn” và người “nhiệt” không nên dùng giống nhau

Một người thường lạnh bụng, thích uống ấm, tay chân lạnh sẽ có biểu hiện rất khác với người thường xuyên nóng trong, miệng họng khô và dễ bứt rứt.

Theo nguyên tắc hàn – nhiệt của Đông y, nếu cơ thể đã có nhiều biểu hiện thiên nhiệt mà tiếp tục sử dụng quá nhiều thực phẩm cay ấm thì chưa chắc phù hợp.

Vì vậy, đừng chỉ nghe câu “gừng tốt” rồi biến trà gừng thành nước uống thay nước lọc hằng ngày.

Uống trà gừng lúc nào hợp lý hơn?

Nếu chỉ dùng như thực phẩm, cô bác có thể pha vài lát gừng tươi với nước ấm, uống lượng vừa phải khi cơ thể cảm thấy lạnh hoặc trong những ngày thời tiết lạnh.

Không cần pha thật đặc.

Người bụng nhạy cảm cũng không nên cố uống một cốc gừng đặc khi đang đói chỉ vì muốn “làm ấm Tỳ Vị”.

Nếu uống vào thấy nóng rát, khó chịu hoặc các triệu chứng tiêu hóa tăng lên thì nên dừng.

Gừng không giải quyết được nguyên nhân của mọi chứng “lạnh người”

Tay chân lạnh kéo dài có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng khác nhau.

Nếu kèm mệt bất thường, chóng mặt, khó thở, da nhợt, sụt cân, phù hoặc những thay đổi sức khỏe rõ rệt, cô bác anh chị nên đi kiểm tra thay vì liên tục uống trà gừng để “bổ dương”.

Đông y cũng không biện chứng một người chỉ dựa vào việc tay chân nóng hay lạnh. Còn phải kết hợp ăn uống, đại tiểu tiện, giấc ngủ, sắc mặt, lưỡi, mạch và toàn trạng.

Dưỡng sinh không phải tìm một món thật tốt rồi dùng mỗi ngày. Điều quan trọng hơn là hiểu tính chất của thực phẩm và biết cơ thể mình đang thực sự cần gì.

08/09/2026

Chỉnh sửa

CÙNG LÀ CHÓNG MẶT, NHƯNG NGƯỜI MẶT ĐỎ VÀ NGƯỜI MẶT NHỢT CÓ THỂ KHÔNG GIỐNG NHAU

Có người đang ngồi đứng lên liền choáng. Có người chóng mặt kèm ù tai. Người khác lại hoa mắt, sắc mặt nhợt, người mệt và tim dễ hồi hộp.

Trong Đông y, chóng mặt thuộc phạm vi chứng “huyễn vựng”. Điều đáng chú ý là Đông y không xem mọi trường hợp chóng mặt theo cùng một hướng, mà dựa vào nhóm dấu hiệu đi kèm để biện chứng.

Can Dương Thượng Cang – Chóng Mặt Thiên Về “Bốc Lên”

Theo mô tả Đông y, người thuộc thể này có thể chóng mặt kèm đau hoặc căng đầu, ù tai, dễ cáu, mặt đỏ, mắt đỏ, miệng đắng.

Các biểu hiện thường rõ hơn khi căng thẳng hoặc nóng giận.

Trong lý luận Đông y, đây là trạng thái Can dương có xu hướng thượng cang. Vì vậy, chỉ thấy chóng mặt rồi nghĩ ngay “thiếu máu” có thể quá đơn giản.

Tỳ Hư Sinh Thấp – Chóng Mặt Nhưng Đầu Lại Nặng

Một kiểu khác thường được mô tả bằng cảm giác đầu nặng như bị trùm, cơ thể nặng nề, bụng dễ đầy, ăn uống kém và người thiếu sức.

Đông y cho rằng Tỳ vận hóa kém có thể khiến “thấp” tích tụ. Khi đó, chóng mặt chỉ là một phần trong cả nhóm biểu hiện.

Lưỡi có thể được mô tả nhạt, rêu tương đối dày.

Khí Huyết Lưỡng Hư – Hoa Mắt Đi Cùng Sắc Mặt Kém

Nếu chóng mặt đi cùng sắc mặt nhợt, người mệt, hụt hơi, hồi hộp và ngủ không tốt, Đông y có thể xem xét yếu tố khí huyết hư.

Điểm nổi bật ở đây là trạng thái thiếu sức và thiếu sự nuôi dưỡng.

Thận Tinh Bất Túc – Thường Được Xem Xét Ở Người Lớn Tuổi

Ở người lớn tuổi, nếu chóng mặt xuất hiện cùng ù tai, lưng gối yếu mỏi, trí nhớ giảm hoặc tiểu đêm, lý luận Đông y có thể xem xét thêm Thận tinh.

Nhưng đây không phải công thức “có tuổi + chóng mặt = thận hư”.

Thầy thuốc còn phải hỏi bệnh, xem lưỡi, bắt mạch và đánh giá toàn trạng.

Có Những Cơn Chóng Mặt Không Nên Ngồi Nhà “Dưỡng Sinh”

Nếu chóng mặt xuất hiện đột ngột và dữ dội, đặc biệt kèm méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nhìn đôi, mất thăng bằng nghiêm trọng hay đau đầu dữ dội, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Chóng mặt kèm giảm thính lực đột ngột cũng cần được kiểm tra sớm.

Với sinh hoạt hằng ngày, cô bác anh chị nên đứng lên từ từ, ngủ đủ, ăn uống đều bữa, uống nước phù hợp và vận động vừa sức.

Điểm hay trong cách biện chứng của Đông y là không dừng ở câu hỏi “Bạn có chóng mặt không?”, mà tiếp tục hỏi: chóng mặt kiểu gì, cơ thể nóng hay lạnh, mặt đỏ hay nhợt, đầu nặng hay đau căng, ăn ngủ và đại tiểu tiện ra sao.

Chính những chi tiết nhỏ ấy mới tạo nên bức tranh tổng thể của mỗi người.

07/09/2026

NGỦ ĐỦ MÀ SÁNG DẬY VẪN MỆT, NGƯỜI NẶNG NHƯ CHƯA ĐƯỢC NGHỈ? ĐÔNG Y KHÔNG CHỈ NHÌN VÀO SỐ GIỜ NGỦ

Có cô bác anh chị tối 10 giờ đã lên giường, sáng 6 giờ mới thức dậy. Tính ra ngủ đủ 7–8 tiếng, vậy mà vừa mở mắt đã thấy người nặng nề, đầu chưa tỉnh, chẳng muốn bước xuống giường.

Một câu rất thường nghe là: “Tôi ngủ đủ mà sao vẫn mệt?”

Bởi ngủ đủ thời gian chưa chắc đồng nghĩa với ngủ có chất lượng. Ngáy, thức giấc nhiều lần, căng thẳng, ít vận động, rượu bia hoặc một số vấn đề sức khỏe đều có thể khiến cơ thể không cảm thấy được phục hồi.

Theo quan niệm Đông y, tình trạng mệt mỏi kéo dài có thể được xem xét trong mối liên hệ với khí huyết, tỳ vị, tâm thần và nhiều yếu tố khác. Đây là cách nhìn của Đông y, không thể chỉ dựa vào cảm giác mệt để kết luận “khí hư” hay “thận yếu”.

Điều Đầu Tiên Hãy Xem Lại Chính Giấc Ngủ

Có người nằm trên giường 8 tiếng nhưng thực tế ngủ không sâu.

Nếu cô bác ngáy lớn, thường xuyên tỉnh giấc, sáng khô miệng, đau đầu hoặc ban ngày rất buồn ngủ, nên lưu ý. Đặc biệt, nếu người nhà nhận thấy có lúc đang ngủ lại ngừng thở hoặc thở bất thường, nên đi kiểm tra.

Đừng Cầm Điện Thoại Ngay Khi Vừa Mở Mắt

Nhiều người thức dậy nhưng vẫn nằm thêm 30 phút để xem tin tức, Facebook hoặc video.

Thay vào đó, hãy thử ngồi dậy, mở cửa đón ánh sáng tự nhiên, uống nước theo nhu cầu và vận động nhẹ vài phút.

Ánh sáng buổi sáng và lịch thức ngủ đều đặn giúp cơ thể duy trì nhịp sinh học ổn định hơn.

Ăn Sáng Thật Nhiều Chưa Chắc Là Giải Pháp

Theo dưỡng sinh Đông y, tỳ vị thường được nhắc đến khi nói về quá trình tiếp nhận và vận hóa thức ăn.

Nhưng “dưỡng tỳ” không có nghĩa phải tìm một món thuốc bổ đặc biệt.

Hãy bắt đầu bằng bữa ăn đa dạng, đủ protein, rau củ và thực phẩm phù hợp với thể trạng. Tránh việc sáng bỏ bữa, trưa ăn vội rồi tối ăn quá no.

Càng Mệt Càng Nằm Nhiều Có Thể Tạo Thành Một Vòng Lặp

Mệt nên không muốn vận động. Ít vận động lâu ngày lại khiến thể lực giảm và những hoạt động bình thường càng dễ làm chúng ta mệt.

Nếu sức khỏe cho phép, hãy bắt đầu bằng 10–15 phút đi bộ mỗi ngày. Sau đó tăng dần lên khoảng 20–30 phút.

Không cần tập nặng. Điều quan trọng là duy trì đều.

Đừng Dùng Cà Phê Để “Vay” Năng Lượng Cả Ngày

Một ly cà phê buổi sáng có thể là thói quen của nhiều người. Nhưng nếu cứ mệt là uống thêm cà phê đến tận chiều tối, giấc ngủ ban đêm có thể tiếp tục bị ảnh hưởng.

Ngày hôm sau lại mệt và lại cần caffeine.

Nếu đang gặp vòng lặp này, thử giảm caffeine từ đầu giờ chiều và theo dõi giấc ngủ trong 1–2 tuần.

Thử Một “Buổi Sáng 15 Phút”

Sau khi thức dậy:

– Ra khỏi giường thay vì tiếp tục nằm xem điện thoại.
– Tiếp xúc ánh sáng tự nhiên.
– Uống nước theo nhu cầu.
– Vận động hoặc đi bộ nhẹ 5–10 phút.
– Ăn sáng phù hợp nếu có thói quen ăn sáng.

Duy trì đều đặn thường có ý nghĩa hơn việc thỉnh thoảng uống một loại “thuốc bổ”.

Khi Nào Mệt Mỏi Không Còn Là Chuyện Dưỡng Sinh?

Nếu đã ngủ đủ nhưng vẫn mệt kéo dài nhiều tuần, hoặc kèm khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài hay khả năng sinh hoạt giảm rõ rệt, cô bác anh chị nên đi khám.

Đừng mặc định mọi sự mệt mỏi đều do tuổi tác hoặc “thiếu khí huyết”.

Dưỡng sinh không phải cố tìm một thứ thật bổ để đưa vào cơ thể. Đôi khi, điều cơ thể cần nhất lại là ngủ có chất lượng, ăn đủ, vận động đều và một nhịp sống ổn định mỗi ngày.

06/09/2026

ĐÊM DỄ TỈNH, MỘNG NHIỀU, SÁNG DẬY MỆT? CÙNG LÀ MẤT NGỦ NHƯNG ĐÔNG Y CÓ THỂ CHIA THÀNH NHIỀU THỂ

Có người nằm mãi không ngủ được. Có người ngủ rất nhanh nhưng 2–3 giờ sáng lại tỉnh. Người khác ngủ đầy giờ nhưng mộng liên tục, sáng thức dậy vẫn mệt.

Trong Đông y, mất ngủ thường được gọi trong phạm vi chứng “bất mị”. Việc biện chứng không chỉ dựa vào số giờ ngủ mà còn xem xét Tâm, Can, Tỳ, Thận, khí huyết, âm dương cùng nhiều biểu hiện đi kèm.

Tâm Huyết Hư – Ngủ Kém Kèm Hồi Hộp, Hay Quên

Theo lý luận Đông y, khi huyết không đủ để nuôi dưỡng Tâm thần, người bệnh có thể khó ngủ, dễ tỉnh, hay quên, hồi hộp, sắc mặt kém tươi.

Lưỡi thường được mô tả thiên nhạt.

Điểm nổi bật của thể này là những dấu hiệu thiên về hư và thiếu sự nuôi dưỡng.

Tâm Tỳ Lưỡng Hư – Mất Ngủ Nhưng Tiêu Hóa Cũng Kém

Có người ngủ không sâu, hay mơ nhưng đồng thời ăn uống kém, bụng dễ đầy, người mệt và suy nghĩ nhiều.

Theo Đông y, khi những dấu hiệu này xuất hiện cùng nhau, thầy thuốc có thể xem xét thể Tâm Tỳ lưỡng hư.

Đây cũng là ví dụ cho thấy Đông y không nhìn giấc ngủ như một vấn đề hoàn toàn tách biệt với tiêu hóa và toàn trạng.

Can Hỏa Nhiễu Tâm – Mất Ngủ Đi Cùng Nóng Nảy

Một kiểu khác lại biểu hiện gần như ngược lại.

Người bệnh có thể khó ngủ, bứt rứt, dễ nóng giận, miệng đắng, họng khô, đầu căng hoặc đau. Theo mô tả Đông y, lưỡi có thể đỏ hơn.

Ở đây không còn đơn thuần là “thiếu”, mà có những biểu hiện thiên về nhiệt.

Âm Hư Hỏa Vượng – Đêm Tỉnh Giấc Kèm Nóng Trong

Có cô bác thường tỉnh vào ban đêm, miệng họng khô, lòng bàn tay bàn chân nóng hoặc ra mồ hôi khi ngủ.

Đông y có thể xem xét nhóm biểu hiện này dưới góc độ âm hư sinh nội nhiệt.

Chính vì vậy, thấy mất ngủ rồi tự mua một loại thuốc “an thần Đông y” dùng cho mọi người là không hợp lý.

Muốn Biện Chứng, Không Thể Chỉ Nhìn Một Dấu Hiệu

Thầy thuốc Đông y còn phải hỏi người bệnh nóng hay lạnh, ăn uống thế nào, đại tiểu tiện ra sao, có hồi hộp hay không, có khát nước không, đồng thời quan sát lưỡi và bắt mạch.

Hai người cùng mất ngủ nhưng thể bệnh có thể khác nhau.

Về sinh hoạt, cô bác anh chị vẫn nên duy trì giờ ngủ ổn định, hạn chế caffeine chiều tối, không ăn quá no sát giờ ngủ và vận động vừa sức vào ban ngày.

Nếu mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng rõ đến cuộc sống, kèm khó thở khi ngủ, đau ngực, hồi hộp nhiều hoặc thay đổi tâm trạng đáng kể, nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Điểm thú vị của Đông y không nằm ở việc gắn một triệu chứng với một tạng, mà ở cách ghép nhiều dấu hiệu thành một bức tranh tổng thể trước khi biện chứng.

05/09/2026

HAY QUÊN, NGỦ KHÔNG YÊN, ĐẦU ÓC DỄ MỆT? ĐÔNG Y CÓ MỘT CÁCH NHÌN KHÁ THÚ VỊ VỀ “TÂM”

Có cô bác anh chị vừa đặt chìa khóa xuống đã quên để đâu. Đêm nằm mệt nhưng đầu óc vẫn suy nghĩ, ngủ chập chờn. Sáng dậy chưa tỉnh táo, ban ngày lại khó tập trung.

Nhiều người nghĩ ngay đến tuổi tác hoặc “não yếu”. Nhưng trí nhớ và giấc ngủ còn chịu ảnh hưởng bởi căng thẳng, dinh dưỡng, vận động, thuốc đang sử dụng và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Theo Đông y có quan niệm “Tâm chủ thần minh”. “Tâm” trong lý luận Đông y không hoàn toàn đồng nghĩa với trái tim theo giải phẫu hiện đại, mà còn được dùng để mô tả một hệ chức năng liên quan đến tinh thần và giấc ngủ.

Vì vậy, Đông y không chỉ nhìn vào chuyện “hay quên”, mà thường xem cả giấc ngủ, sắc mặt, cảm giác hồi hộp, ăn uống và trạng thái tinh thần.

Đừng Đợi Tối Mới Chăm Giấc Ngủ

Muốn tối ngủ tốt hơn, hãy bắt đầu từ buổi sáng.

Sau khi thức dậy, cô bác có thể tiếp xúc ánh sáng tự nhiên và vận động nhẹ. Ban ngày hạn chế ngủ quá nhiều. Chiều tối giảm cà phê, trà đặc và các chất kích thích.

Trước khi ngủ 30–60 phút, hãy giảm điện thoại và những nội dung khiến đầu óc căng thẳng.

Não Cũng Cần Được “Tập Thể Dục”

Đừng vì có tuổi mà ngại học điều mới.

Đọc sách, học vài từ ngoại ngữ, chơi cờ, làm toán đơn giản, trò chuyện với bạn bè hoặc nhớ lại những câu chuyện cũ đều giúp duy trì hoạt động tinh thần.

Mỗi ngày chỉ cần dành 15–20 phút cho một hoạt động cần suy nghĩ.

Bữa Ăn Đừng Chỉ Có Cơm Và Rau

Cơ thể cần đủ protein, vitamin và khoáng chất để hoạt động bình thường.

Cô bác nên ăn đa dạng cá, trứng, thịt nạc, đậu, rau xanh và trái cây phù hợp.

Trong dưỡng sinh truyền thống, hạt sen, táo đỏ hoặc long nhãn thường xuất hiện trong các món ăn. Có thể sử dụng như thực phẩm nếu phù hợp, nhưng không nên coi chúng là thuốc chữa mất ngủ hoặc suy giảm trí nhớ.

Có Một Thói Quen Rất Đáng Thử Trước Khi Ngủ

Nếu đầu óc cứ nghĩ mãi về công việc và gia đình, hãy lấy một tờ giấy.

Viết xuống 3 việc đang khiến mình bận tâm và 3 việc cần giải quyết vào ngày mai.

Sau đó đặt tờ giấy sang một bên.

Việc này không giải quyết mọi vấn đề, nhưng giúp tạo một ranh giới rõ hơn giữa thời gian suy nghĩ và thời gian nghỉ ngơi.

Đừng Quy Mọi Chứng Hay Quên Cho Tuổi Già

Quên đôi chút có thể xuất hiện khi thiếu ngủ hoặc căng thẳng. Nhưng nếu trí nhớ giảm dần đến mức ảnh hưởng sinh hoạt, thường xuyên lạc đường quen thuộc, nhầm lẫn người thân hoặc thay đổi hành vi rõ rệt thì nên được đánh giá y tế.

Nếu đột ngột lú lẫn, nói khó, méo miệng hoặc yếu một bên cơ thể, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp.

Chăm “Tâm” theo tinh thần dưỡng sinh không nhất thiết bắt đầu bằng một thang thuốc.

Đôi khi đó chỉ là một bữa ăn đủ chất, vài chục phút vận động, bớt một giờ thức khuya và cho đầu óc một khoảng thời gian thực sự được nghỉ.

Nhà thuốc Huệ Vương Đường

15/09/2026

14/09/2026

13/09/2026

12/09/2026

11/09/2026

10/09/2026

08/09/2026

07/09/2026

06/09/2026

05/09/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request