27/05/2026
Chất xơ là thành phần có trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật mà cơ thể không tiêu hóa và hấp thu tại ruột non. Mặc dù không cung cấp năng lượng, chất xơ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng sinh lý của đường tiêu hóa và hỗ trợ dự phòng một số bệnh lý mạn tính.
Về phân loại, chất xơ được chia thành hai nhóm chính là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan. Chất xơ hòa tan có khả năng hòa tan trong nước, tạo thành dạng gel trong lòng ống tiêu hóa, giúp làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và hấp thu glucose, từ đó góp phần ổn định đường huyết và giảm cholesterol máu. Trong khi đó, chất xơ không hòa tan không tan trong nước, có tác dụng tăng thể tích khối phân, kích thích nhu động ruột và hỗ trợ phòng ngừa táo bón.
Trong thực hành lâm sàng, chế độ ăn đủ chất xơ có liên quan mật thiết đến việc cải thiện chức năng tiêu hóa và duy trì hoạt động đều đặn của đại tiện. Đồng thời, một số loại chất xơ đóng vai trò như prebiotic, là cơ chất cho hệ vi khuẩn có lợi trong đường ruột phát triển, góp phần duy trì cân bằng hệ vi sinh và bảo vệ niêm mạc ruột.
Ngoài ra, việc bổ sung đủ chất xơ trong khẩu phần ăn còn giúp kéo dài thời gian no sau ăn, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng năng lượng đưa vào cơ thể, có ý nghĩa trong quản lý cân nặng.
Chất xơ có nhiều trong rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Khuyến nghị nên duy trì chế độ ăn đa dạng để đảm bảo cung cấp đầy đủ cả hai loại chất xơ.
Khi tăng lượng chất xơ trong khẩu phần, cần thực hiện từ từ để hạn chế các triệu chứng như đầy hơi hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Đồng thời, cần đảm bảo cung cấp đủ nước nhằm hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giúp chất xơ phát huy hiệu quả.
Duy trì chế độ ăn cân đối, giàu chất xơ là một trong những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa trong việc bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật lâu dài.
——
KHOA DINH DƯỠNG - BV Ung Bướu Nghệ An
