05/06/2026
Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis) là loài sâm đặc hữu quý hiếm, sở hữu các đặc điểm hóa học và dược lý độc đáo nhờ điều kiện sinh trưởng lý tưởng tại vùng núi Ngọc Linh.
Với giá trị vượt trội, loài sâm này đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là sản phẩm quốc gia vào năm 2017. Tuy nhiên, trước tình trạng buôn bán, quảng cáo sai lệch, sâm giả, sâm trộn gây ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu, tỉnh Kon Tum (nay là tỉnh Quảng Ngãi) đã xác định khoa học và công nghệ là nền tảng then chốt để bảo vệ và phát triển chuỗi giá trị.
Những giải pháp công nghệ trọng tâm: Hiện đại hóa kiểm định chất lượng: Đầu tư nâng cấp phòng thí nghiệm và trang bị hệ thống thiết bị hiện đại để kiểm định ADN bằng chỉ thị phân tử, đồng thời phân tích hàm lượng saponin và các hoạt chất đặc trưng. Đến nay, các quy trình kỹ thuật này đã được hoàn thiện, góp phần minh bạch hóa thị trường và nâng cao niềm tin cho người tiêu dùng.
Bảo hộ sở hữu trí tuệ: Việc cấp Giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho các xã thuộc huyện Tu Mơ Rông và Đăk Glei, cùng với nhãn hiệu chứng nhận “Sâm Ngọc Linh Kon Tum”, đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc quản lý và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học: Tỉnh đang đẩy mạnh nghiên cứu cơ sở dữ liệu mã gen đặc trưng (DNA barcode) để thiết lập hệ thống giám sát và kiểm soát nguồn giống, ngăn ngừa tình trạng giả mạo ngay từ khâu đầu vào.
Phát triển chuỗi giá trị bền vững: Các nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại ở củ sâm mà còn mở rộng sang thân, lá để phát triển đa dạng sản phẩm mới, đồng thời hướng tới ứng dụng công nghệ cao trong chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc.
Định hướng chiến lược đến năm 2030: đặt mục tiêu phát triển vùng trồng Sâm Ngọc Linh lên 10.000 ha. Xây dựng hệ sinh thái dược liệu thông minh thông qua việc tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học và khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào mô hình hợp tác công tư (PPP) trong nghiên cứu, kiểm định và thương mại hóa sản phẩm. Chuẩn hóa các quy trình kỹ thuật từ trồng trọt, chăm sóc đến chế biến nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho "Quốc bảo" Sâm Ngọc Linh.
Nguồn: Báo cáo tham luận "Khoa học và công nghệ với hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh Kon Tum; định hướng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ trong thời gian tới"
