11/08/2026
ඔය කන බොන ඕන කෑමක බීමක වස විස තියෙනව කියල ඔයා දැනගෙන හිටියද ? ඔවු ඒක තමයි ඇත්ත , අපි කන බොන කෑම වල අපේ ශරීරයට අහිතකරවන ඇතැම් රසායනික් ඉතා ස්වල්ප වශයෙන් හෝ තියෙන්න්න පුලුවන්… ඒ විතරක් නෙවෙයි අපේ ශරීරය තුල සිද්දවෙන ප්රතික්රියා වලිනුත් ශරීරයට ඉතාම අහිතකර රසායනික ඇතිවෙනවා , ඒ විතරක් නෙවෙයි ඔයා ගන්න බෙහෙත්වර්ග , සප්ලිමට් වර්ග වගේ දේවල් සියල්ල ශරීරය තුල එකතු උනොත් ඒව විෂ සහගත් වෙන්න පුලුවන්…. ඉතිං මේ සියල්ලම අයින් කරන්න ඔයාට ලැබිල තියෙන එකම සම්පත තමයි ඔයාගෙ වකුගඩු. අද කාලෙ අපි අපේ මූන , හිසකෙස් ලස්සනට තියාගන්න කොච්චර මුදල වියදම් කරනවද ?කොච්චර සැලකිල්ලක් දක්වනවද ? ඒත් අපේ මුලු ශරීරයම ලස්සන කරන්න , පිරිසිදුව තියාගන්න දිවා රෑ දෙකේදිම අඛනණ්ඩව සේවය කරන වකුගඩු ගැන ඔයා නිකමටවත් අවදානය යොමු කලාද ? ඒ ගැන හිතන්නෙ නැතුව ඔහේ ජීවත් වෙලා වකුගඩු සවුත්තු කරගෙන ජීවිතයම විදවන ලෙඩ්ඩු දෙතුන් දෙනෙක් එක්ක ඔයාම කතා කරල බලන්න , අන්න එතකොට තේරෙයි ඇයි අපි මේ තරම් මේ වකුගඩු පරිස්සම් කරගන්න … ඔයාට කියන්නෙ කියලා
අපේ වකුගඩු අකර්මන්ය උනාම , රුදිරයේ ක්රියැටීන් ප්රමාණය වැඩි වීම , GFR අඩු වීම , මුත්රා සමග ප්රෝටීන් පිට වීම වගේ තත්ව ඇති වෙන්න පුලුවන් , ඉති මේ වකුගඩු අකර්මණ්ය වීම එහෙමත් නැත්නම් නිසි පරිදි රුදිරය පෙරීමට ඇති හැකියාව අඩාල වීම, ඇතැම් අවස්ථාවල එක වරම සිද්ද වෙන්න පුලුවන්…. ඒ වගේ තත්වයක් AKI එකක් , එහෙමත් නැත්නම් acute kidney injury එකක් කියලා හඳුන්වනවා, මේ වගේ තත්වය දින කීපයක් හෝ පැය කීපයක් ඇතුලත උනත් සිද්ද වෙන්න පුලුවන්. හදිස්සි අනතුරකින් ඉතා විශාල ලේ ගැලීමක් නිසා හෝ වමනය පාචනය වගේ තත්ව අදිකව පැවතීම නිසා හෝ ඉතා තදබල ක්ෂුද්රජීවී අසාදනයන් වැනි තත්වක් නිසා මේ වගේ ක්ෂනිකව වකුගඩු අකර්මණ්ය වීම් ඇතිවෙන්න පුලුවන්…….. මෙවැනි තත්වයක් ඇතිවෙලා ඒක මාස 3ක පමණ කාලයක් ඔබේ වකුකඩුවල ක්රියාකාරිත්වය අකර්මන්යව පවත්වා ගන්නවනම් ඒක AKD එහෙමත් නැත්නම් acute kidney disease එකක් කියල හදුන්වනවා…
ඒත් බොහෝ විට අපේ සමාජයේ තියෙන්නෙ CKD එහෙමත් නැත්නම් chronic kidney disease කියන තත්වය….. ඒ අනුව ඔබේ වකුගඩු වල ක්රියාකාරීත්වය මාස 3කට වඩා වැඩිකාලයක් අකර්මන්ය තත්වයේ තියෙනෙවනම් ඒකෙන් කියවෙන්නෙ ඔබට chronic kidney disease එකක් තියෙනව කියන එකයි…. මේ තත්වය ඇතිවෙන්න එය දිගින් දිගටම පවතින්න හේතුව අපිට පැහැදිලිව පේන්නෙ නැත්නම් නම් , ඒ කියන්නෙ දියවැඩියාව , ඇදි රුදිර පීඩනය වගේ තත්වයක් පවතින්නෙ නැත්නම් ඒකට කියන්නෙ CKDu කියල ඒ කියන්නෙ - Chronic Kidney Disease of unknown etiology කියල. ඒ අනුව මේ තත්වයට හේතුවක් වෛද්ය විද්යාවෙ තවමත් හොයාගෙන නෑ…… ඒකට බලපාන සාදක කියල සැක කරන , ජලය , කෘෂි රසායනික , බැර ලෝහ ,ඇතැම් ඖෂධ වගේ දේවල් ගැන මේ වන විටත් ඉතා පුලුල් පරීක්ෂන් සිදු වෙමින් තියෙනවා…
ඒ මදිවට ලංකාව තුල පර්යේෂණ වලින් තොරව එක එක ආහාර අතිරේකයන් අලෙවි කිරීමේ සංස්කෘතියක් ආරම්භවෙලා තියෙනවා, සමහර ලෙඩ සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වෙනවා යැයි කියමින් ඇතැම් ගස්වල කොළ පොතු වගේ දේවල් අලෙවි කිරීම් සිදු කරනවා, ඇතැම් අවස්ථාවල එවැනි ශාකමය සංයෝග මගින් ප්රතිඵල ඇතිවුණත් ඒවා ලබාගත හැකි උපරිම මාත්රාව ගැන හෝ ඒ සමග ශරීරයට එකතු වෙන අහිතකර රසායනිකයන් ගැන ප්රමාණවත් පරිදි පර්යේෂණ සිදු නොකර තිබෙන තත්වයක එවැනි දේවල් භාවිතා කිරීම තුළින් අපේ ශරීරයට ඉතා විශාල හානියක් සිදුවීමේ අවදානමක් තියෙනවා. ඒ වගේම අවදානමේ වැටුණු අවස්ථා ඉතා විශාල වශයෙන් පෝෂණවේදීන් විදියට අපට හමුවෙලා තියෙනවා.
ඒ විතරක් නෙමෙයි මීට දෙවැනි නොවන තවත් තත්ත්වයක් ලංකාව තුළ තියෙනවා, ඒ තමයි කායවර්ධන මධ්යස්ථාන, ඇතැම් ජිම් වල , විවිධ සප්ලිමන්ට් වර්ග මුදල් ඉපයීමේ අරමුණින් පාරිභෝගිකයන්ට ඉතා විශාල වශයෙන් ලබා දීමට පෙළඹිලා තියෙනවා. ඇතැම් සපිලිමන්ට් වර්ග හිත කර තත්ත්ව ඇතිකරන බව විද්යාත්මකව තහවුරු වී තිබුණත් ඒවා ලබාගත හැකි අවස්ථා, ලබාගත හැකි ප්රමාණ, ලබා නොගත යුතු අවස්ථා පිළිබඳව කිසිදු අවබෝධයකින් තොරව කාය වර්ධන මධ්යස්ථානයට පැමිණෙන සියලු දෙනාට ලබා දීම තුළින් ඔවුන්ගේ වකුගඩු වලට පමණක් නොව, සම්පූර්ණ ශරීර සෞඛ්යටම හානිදායක තත්ත්ව ඇති වීම වර්තමානයේ සුලභව දක්නට ලැබෙන තත්ත්වයක්...
ඒවගේම මෙවැනි ස්ථාන වල ඉතා අධික විදිහට ප්රෝටීන් සප්ලිමන් පාවිච්චි කරන්න දෙනවා. ප්රෝටීන වලින් අපේ මාංශ පේශී වර්ධනයට උපකාරයක් ලැබුනද, අධික විදිහට ලබා ගැනීමෙන් ගැටලු ඇති වෙන්න පුළුවන්, සාමාන්යය සෞඛ්ය සම්පන්න පුද්ගලයෙකුට ප්රෝටීන් වැඩිපුර ලබා ගැනීම ගැටලුවක් ඇති කළේ නැතත්, වකුගඩුවලට යම්තාක් දුරට හෝ හානියක් ඇතිවෙලා තියෙන පුද්ගලයෙකුට වකුගඩුවල අකර්මන්යතාවය වේගවත් වෙන්න මේ අධික විදියට ප්රෝටින් ලබා ගැනීම ඉතා විශාල බලපෑමක් ඇති කරනවා. ඉතිං මේ කායවර්ධන මධ්යස්ථානවලට එන බොහෝ දෙනා තමන්ගේ වකුගඩුවල තත්ත්වය පිළිබඳව අවබෝධයකින් තොරව පැමිණෙන නිසා මෙවැනි සප්ලිමන්ට් වර්ග ලබා ගැනීම තුළින් බොහෝ අවස්ථාවලදී වකුගඩු ආශ්රිත රෝගී තත්ත්වවලට පවා පත්වෙලා තියෙනවා.
සතුටට කාරණය නම් තවමත් හේතුව සොයාගෙන නැති වකුගඩු රෝගී තත්ත්වය එහෙමත් නැත්නම් CKDu කියන තත්වයන් හැරුණු කොට අනෙකුත් සෑම අවස්ථාවකදීම අපේ වකුගඩු වලට සිදුවිය හැකි හානි අවම කරගන්න අපටම හැකියාවක් තියෙනවා.
රුධිරයේ සිීනි මට්ටම හරිහැටි යාමනය කර ගැනීමට හැකියාවක් තියෙනවා නම්, රුධිර පීඩනය නිවැරදි ආකාරයෙන් යාමනය කරගන්නට හැකියාවක් තිබේ නම්, දේහ බර නිවැරදිව පවත්වාගන්නට පුළුවන්නම්, ආහාරපාන ඔබේ වකුගඩුවලට හානි නොවන ආකාරයට පවත්වා ගැනීමට හැකියාවක් තිබේ නම්, ඔබේ වකුගඩුවලට නිවැරදිව විවේකයක් ලබා දෙන්න පුළුවන්නම්, ඔබේ වකුගඩු ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඔබටම හැකියාවක් තියෙනවා.
ඒ වගේම අපේ සමාජයේ ඉතා වැරදි මතයක් තියෙනවා දියවැඩියාව සඳහා පාවිච්චි කරන ඖෂධ නිසා වකුගඩු සවුත්තු වෙනවා කියලා. ඒත් ඇත්ත කතාව වකුගඩුවල ක්රියාකාරීත්වය අකර්මණ්ය වුණාට පස්සේ මෙට්ෆොමින් වගේ ඖෂධවල අන්ත පලයන් දේහයෙන් ඉවත් කර ගැනීමට හැකියාවක් නොමැතිවීම නිසා වෛද්යවරුන් විසින් එවැනි අවස්ථාවක මෙට්ෆොමින් වගේ ඖෂධ නතර කරනවා. ඉතින් ඒ නිසා බොහෝ දෙනෙක් හිතනවා මෙට්වමින් නිසා වකුගඩුවට හානි වෙනවා. ඒ නිසා මේ මෙට්ෆොමින් වගේ ඖෂධ නතර කරනවා කියලා. නමුත් ඇත්ත කතාව ඒක නෙමෙයි. ඇත්තම කතාව තියෙන්නේ ඔයා මෙට්ෆොමින් බිව්වත් මොන ආකාරයේ බෙහෙත් බිව්වත් ඔයාගේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම හරියට පවත්වාගෙන නෑ. ඒවගේම ඔයාගේ රුධිර පීඩනය හරියට පවත්වාගෙන නෑ. ඒවගේම ඔයාගේ වකුගඩු වලට හානි වන ආහාර පාන ඔයා නවත්තලා නෑ, ඒවගේම ඔයාගේ වකුගඩුවලට හිතකරවන ආකාරයේ ආහාර රටාවකට ඔයා යොමු වෙලා නෑ... ඒවගේම ඔයාගේ ශරීරයට අවශ්ය විවේකය ඔයා හරියට දීල නෑ. ඒවා හරියට දුන්නේ නැත්නම් ඉක්මනින්ම වකුගඩුව ලෙඩ වෙනවා. ඒ ක නවත්තන්න බෙහෙත් පෙත්තකට බෑ..... ඒ නිස වකුගඩු විනාශයට පත් වෙනවා. ඉතින් අන්න ඒ නිසයි කියන්නේ. ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම ඔබගේ වකුගඩු ගැන විශේෂ අවධානයක් යොමු කරලා කටයුතු කරන්න ඕන කියලා
විශේෂයෙන්ම ඔබ ,දැනටමත් CKD තිබෙන පුද්ගලයෙකු නම් වකුගඩු ක්රියාකාරිත්වය අඩුවවෙලා තියෙන නිසා protein අවශ්යතාවය ඔබේ ශරීරයට ගැලපෙන ආකාරයට සකස්කර් ගැනීම අත්යවශ්ය වෙනවා, ඒ විතරක් නෙමෙයි ඔබේ වකුගඩු ගැටලුවට හේතුව මොකක්ද ? ඔබේ පරීක්ෂණ වාර්තාවල තත්ත්නවය මොකක්ද? රුධිරයේ පොටෑසියම් මට්ටම , සීරම් ක්රියේටිමින් ප්රමාණය වගේ දේවල් පවතින්නේ කෙසේද යන කාරණා අනුව ඔබේ ආහාර රටාව වෙනස් කරන්න සිද්ධ වෙනවා . එවිට හොඳම දේ තමයි පෝෂණවේදියෙකු හමු වෙලා උපදෙස් ලබා ගන්න එක, එහෙම කලාම ඔබේ ශරීරය දැනට තිබෙන තත්ත්වය හඳුනා ගන්න ඒ තත්ත්වය ගැටළු සහගත නම් ඒවා ඉක්මනින්ම වෙනස් කරගන්න පුලුවන් වෙනවා.. ලෙඩක් වෙලා පෝෂණවේදියකු හමුවෙනවා වෙනුවට අවුරුද්දකට සැරයක් හෝ පෝෂණවේදියෙකු හමුවෙලා ඔබේ ශරීර සෞඛ්යය යන දිශානතිය හදුනගෙන , වෙනස් කරගන්න ඔබට පුළුවන්නම් ඔබේ ජීවිතය සතුටින් ගත කරන්න පුළුවන් වෙනවා
ඊලගට තවත් බොහෝ දෙනාට තියෙන ප්රශ්නයක් තමා CKD තියෙන කෙනෙක් විටමින් වර්ග ගත්තම වකුගඩු තවත් දුර්වල වෙන්න ඒක හේතු වෙනවා කියන මිත්යාව. ඇත්තටම මේක සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි නෑ.සමහර අවස්ථාවල CKD තියෙන පුද්ගලයන්ට විටමින් වර්ග ලබා ගන්න උපදෙස් ලබා දෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට, සමහර රෝගීන්ගේ vitamin D metabolism එක වෙනස් වෙන්න පුලුවන්. ඒ නිසා ඒ වගේ රෝගීන්ට වෛද්ය උපදෙස් මත vitamin D හෝ one alpha වගෙ active vitamin D analogues ලබා දෙනවා. නමුත් තමන්ගේ කැමැත්තට කිසිම සප්ලිමන්ට් එකක් ගන්න එක සුදුසු නැහැ මොකද එම ඔබ ලබා ගන්න සප්ලිමන්ට් එකේ තියෙන සංඝටක ගැනීම හොඳ අවබෝධයකින් තොරව එව ලබා ගැනීම නිසා වකුගඩුවලට තව තවත් හානි සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්.
මේ නිසා ඔයා හොදින්ම මතක තියා ගන්න ඕනි ,Kidney function එක අඩුවෙලා තියෙනවා නම්, මුලින්ම කරන්න ඕනි ඒකට හේතුව හඳුනාගෙන වෛද්ය ප්රතිකාර සහ නිවැරදි ආහාර පාලනය කරමයකට යොමු වෙන එක විතරයි , මම ආයෙත් මතක් කරනව දන්නෙ න්ති සප්ලිමන්ට් වරග ගන්න හෝ එක එක පොතු කෑලි , මල් , මුල තම්බලා බොන්න යන්න එප... ඒකෙන් වකුගඩු වලට permanent damage එකක් වෙන්න වැඩි ඉඩකඩක් තියෙනවා....
CKD ඇති කෙනෙකුට අවශ්ය නම් supplement එකක් වෛද්යවරයා හරි පෝෂණවේදියෙකු හරි නිර්දේශ කළොත් භාවිත කරන්න පුලුවන්.උදාහරණයක් විදියට සමහර රෝගීන්ට,iron, folate, B කාණ්ඩයේ විටමින වර්ග නිර්දේශ කරන්න අවස්තා තියෙනව , ඒ සියල්ල සිදු කරන්නෙ , පරීක්ෂණ මත පදනම් වෙලා විතරයි .
එනිසා අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ ඔබට ලෙඩක් තිබුනත් නැතත්, ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම ඔබේ වකුගඩු ගැන අවධානයෙන් ඉන්න ඕනේ , වාර්ෂිකව සිදු කරන පරීක්ෂණ ගොන්නට වකුගඩු පිළිබඳව සොයා බැලීම අනිවාර්යයෙන්ම කරන්න ඕනෙ, ඒවගේම ඔබගේ ජීවන රටාව හා ඔබේ ආහාර රටාව ගැන සෑහීමකට පත් වෙන්න බැරිනම් , ඒ වගේම වකුගඩු රෝග සහිත පවුලේ ඥාතීන් සිටිනවනම් ඔබේ ජීවන රටාව සකස් කරගැනීම, ආහාර රටාව සකස් කර ගැනීම අනිවාර්යෙන් කළ යුතු වෙනවා. ඒ සඳහා පෝෂණවේදියෙකු හමු වී ඔබේ ශරීරය දැනට තිබෙන තත්ත්වයට අනුකූලව ආහාර රටාවකට යොමුවීම, ජීවන රටාව ක්රමානුකූලව වෙනස් කිරීම හා අත්යවශ්ය පෝෂකයන් සප්ලිමන්ට් විදිහට හෝ ලබා ගැනීම තුළින් ඔබට ඔබේ අපේ ශරීරය නිවැරදි දිශානතියට යොමු කරගන්න පුළුවන්.
මේ ලිපිය බලලා ඔයා දැන ගත්ත මේ වැදගත් තොරතුරු තවත් කෙනෙක් දැනගන්නවට කැමති නම් ඔයාට පුලුවන් මේ ලිපිය ශෙයාර් කරන්න.ඒ වගේම මේ සම්බන්ධයෙන් ඔයාට තවත් ගැටළු තියෙනවම්, එහෙමත් නැත්තම් ඔයාලගේ වටිනා අදහස් පහළින් කමෙන්ට් කරන්නත් අමතක කරන්න එපා.
හැමදාමත් ඔබට සුවැත් දිවියක් ප්රාර්ථනා කරන අපි නියුට්රී ඉන්ෆෝ.......................
