28/09/2026
VACCINE EV71 PHÒNG BỆNH TAY CHÂN MIỆNG – NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ CẦN BIẾT
1. VACCINE EV71 PHÒNG BỆNH GÌ?
Tay chân miệng có thể do nhiều loại virus gây ra như EV71, Coxsackievirus A16, A6… Trong đó, EV71 là một trong những tác nhân quan trọng liên quan đến các trường hợp bệnh nặng và biến chứng thần kinh.[1,2]
Vaccine EV71 được phát triển để phòng bệnh do EV71, KHÔNG phải tất cả các virus gây bệnh tay chân miệng.[3–5]
2. VACCINE CÓ HIỆU QUẢ KHÔNG?
Có. Đây là phần có bằng chứng mạnh nhất.
Các thử nghiệm lâm sàng lớn cho thấy sau 2 liều, vaccine có thể phòng khoảng 90–98% bệnh tay chân miệng do EV71 trong năm đầu.[3–6]
Một thử nghiệm pha 3 thực hiện tại Đài Loan và Việt Nam ghi nhận hiệu quả bảo vệ 96,8%.[5]
→ Độ mạnh bằng chứng: MẠNH.
3. VACCINE CÓ GIÚP GIẢM BỆNH NẶNG KHÔNG?
Có.
Tổng hợp các nghiên cứu thực tế cho thấy 2 liều vaccine có hiệu quả khoảng 90% trong phòng tay chân miệng nặng do EV71.[6]
→ Độ mạnh bằng chứng: KHÁ MẠNH.
Bằng chứng về phòng bệnh nặng chưa mạnh bằng bằng chứng phòng mắc bệnh nói chung, do số trường hợp bệnh nặng trong các nghiên cứu ít hơn.
4. TIÊM VACCINE RỒI TRẺ VẪN CÓ THỂ MẮC TAY CHÂN MIỆNG KHÔNG?
CÓ.
Đây là điểm rất quan trọng cha mẹ cần hiểu.
Vaccine EV71 không bảo vệ đáng kể trước Coxsackievirus A16 và các enterovirus khác.[4]
Vì vậy, trẻ đã tiêm vaccine EV71 vẫn có thể mắc tay chân miệng nếu nhiễm một loại virus khác.
Điều này không có nghĩa vaccine EV71 không hiệu quả.
Có thể hiểu đơn giản:
Vaccine EV71 ≠ Vaccine phòng mọi bệnh tay chân miệng.
5. VACCINE CÓ AN TOÀN KHÔNG?
Các thử nghiệm trên hàng nghìn trẻ cho thấy vaccine EV71 nhìn chung có hồ sơ an toàn tốt.[3–5]
Dữ liệu giám sát sau lưu hành tại Trung Quốc giai đoạn 2016–2023 trên khoảng 101 triệu liều cũng tiếp tục củng cố hồ sơ an toàn của vaccine.[7]
→ Độ mạnh bằng chứng về an toàn: MẠNH.
6. VACCINE BẢO VỆ ĐƯỢC BAO LÂU?
Bằng chứng hiện có cho thấy vaccine duy trì hiệu quả bảo vệ tốt trong những năm đầu sau tiêm.[6]
Một nghiên cứu theo dõi 5 năm ghi nhận khoảng 94% trẻ vẫn còn kháng thể trung hòa EV71.[8]
Tuy nhiên, cần hiểu đúng:
“Còn kháng thể sau 5 năm” không đồng nghĩa với “đã chứng minh chắc chắn vaccine vẫn phòng được bệnh trong suốt 5 năm”.
Hiệu quả trong 1–2 năm đầu: bằng chứng mạnh.
Hiệu quả phòng bệnh kéo dài nhiều năm: vẫn cần thêm dữ liệu.[6,8]
Vaccine EV71 không giúp trẻ tránh hoàn toàn bệnh tay chân miệng.
Nhưng vaccine có bằng chứng tốt về khả năng giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh do EV71 – một trong những tác nhân quan trọng liên quan đến tay chân miệng nặng.[1–6]
Sau 2 liều:
✓ Hiệu quả phòng bệnh do EV71 trong các thử nghiệm lâm sàng năm đầu: khoảng 90–98%.[3–6]
✓ Hiệu quả phòng tay chân miệng nặng do EV71 trong các nghiên cứu thực tế: khoảng 90%.[6]
✗ Không phòng được tất cả các virus gây tay chân miệng.[4]
Vì vậy, sau khi tiêm vaccine, rửa tay, vệ sinh đồ chơi và bề mặt, hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh và nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh nặng vẫn rất quan trọng.[1]
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. World Health Organization Regional Office for the Western Pacific. A Guide to Clinical Management and Public Health Response for Hand, Foot and Mouth Disease (HFMD). Manila: WHO; 2011.
2. Chang LY, Lin HY, Gau SSF, et al. Enterovirus A71 neurologic complications and long-term sequelae. J Biomed Sci. 2019;26:57.
3. Zhu FC, Meng FY, Li JX, et al. Efficacy, safety, and immunology of an inactivated alum-adjuvant enterovirus 71 vaccine in children in China: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2013;381:2024–2032.
4. Li R, Liu L, Mo Z, et al. An inactivated enterovirus 71 vaccine in healthy children. N Engl J Med. 2014;370:829–837.
5. Nguyen TT, Chiu CH, Lin CY, et al. Efficacy, safety, and immunogenicity of an inactivated, adjuvanted enterovirus 71 vaccine in infants and children: a multiregion, double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2022;399:1708–1717.
6. Yan X, Liu Y, Chen F, et al. The efficacy and effectiveness of enterovirus A71 vaccines against hand, foot, and mouth disease: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2025;20:e0323782.
7. Li K, Li Y, Zhang L, et al. Post-marketing surveillance of adverse events following enterovirus type 71 inactivated vaccine in China, 2016–2023. Vaccine. 2026;79:128443.
8. Hu Y, Zeng G, Chu K, et al. Five-year immunity persistence following immunization with inactivated enterovirus 71 type (EV71) vaccine in healthy children: a further observation. Hum Vaccin Immunother. 2018;14:1517–1523.
