The Child Psychiatrist

13/04/2026

අලුත් අවුරුදු සමයේ 🍝 අධික ලෙස ආහාර ගැනීම පාලනය කර ගැනීමට උපකාරී වන මනෝවිද්‍යාත්මක උපදෙස් 5ක්:

1. "මිනිත්තු 20" රීතිය (The "Wait 20" Rule)🕝
ඔබේ බඩ පිරී ඇති බව මොළයට දැනුම් දීමට මිනිත්තු 20ක පමණ කාලයක් ගතවේ. අවුරුදු කෑම මේසයේදී අපි බොහෝවිට ඉතා වේගයෙන් ආහාර ගනිමු.

පළමු වටයේ කෑම ගැනීමෙන් පසු, "කෑම ටික නියමයි, මම පොඩ්ඩක් ඉඳලා ආයෙත් ගන්නම්" යැයි සිතා හෝ පවසා මඳක් විරාමයක් ගන්න.

මිනිත්තු 20ක් ගතවන විට ඔබේ මොළයට තෘප්තිමත් බවේ සංඥා ලැබෙන අතර, තවත් කෑමට ඇති දැඩි ආශාව ඉබේම පහව යනු ඇත.

2. "එක පිඟානක්" පමණක් භාවිතා කිරීම (The "One-Plate" Rule) 🍽
මේසයෙන් වරින් වර එක එක කෑම ජාති අතින් ගෙන කෑමෙන් අප කොපමණ ප්‍රමාණයක් අනුභව කළාදැයි මොළයට ගණනය කළ නොහැකි වේ.

ඕනෑම දෙයක් අනුභව කිරීමට පෙර එය පිඟානකට දමා ගන්න. ඔබ කන ප්‍රමාණය ඇසට පෙනෙන්නට තිබීම වැදගත්ය.

ඔබ අනුභව කරන ප්‍රමාණය පිළිබඳව ඔබට මනා අවබෝධයක් ලැබෙන අතර, නොදැනුවත්ව විශාල කැලරි ප්‍රමාණයක් ශරීරගත වීම වැළකේ.

3. ප්‍රෝටීන් සහ තන්තු සහිත ආහාර මුලින්ම ගැනීම (fibre first)🫑
අවුරුදු කෑම බොහොමයක් පිටි, සීනි සහ තෙල් බහුල ඒවා වේ. මේවායින් රුධිරයේ සීනි මට්ටම වේගයෙන් ඉහළ ගොස් නැවතත් බඩගිනි ඇති කරයි.

පැණි රස කෑම කෑමට පෙර රටකජු වැනි ඇට වර්ගයක්, තම්බපු බිත්තරයක් හෝ සම්බෝල ස්වල්පයක් වැනි ප්‍රෝටීන්/තන්තු සහිත යමක් අනුභව කරන්න.

එමගින් රුධිරයේ සීනි මට්ටම ස්ථාවර වන අතර, පාලනයකින් තොරව පැණි රස කෑමට ඇති වන ආශාව අඩු වේ.

4. ආචාරශීලීව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හුරු වන්න (assertive refusal) 🚫
අපේ සංස්කෘතියේ කෑම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අසීරු දෙයකි. නෑදෑ හිතවතුන්ගේ බල කිරීම මග හැරීමට මෙය අත්හදා බලන්න.

"මම කන්නෙ නැහැ" හෝ "මම ඩයට් කරනවා" යනුවට පවසනවා වෙනුවට "ඔව්, මම පස්සේ ගන්නම්" යනුවෙන් පවසන්න.

ඔබ සත්කාරය අගය කරන බව පෙනෙන අතරම, එම මොහොතේ අනවශ්‍ය ලෙස ආහාර ගැනීමෙන් බේරීමට ඔබට අවස්ථාව ලැබේ.

5. "වැදගත්ම" කෑම පමණක් තෝරාගන්න (Prioritise) 😋
මේසයේ ඇති සෑම දෙයක්ම එකසේ රසවත් නොවිය හැක. ඇතැම් විට අප කන්නේ එම කෑම මේසයේ තිබෙන නිසාම පමණි.

ඔබට වඩාත්ම ප්‍රියතම ආහාරය පමණක් තෝරාගෙන එය රස විඳින්න. සාමාන්‍ය රසයෙන් යුත් කෑම සඳහා ඔබේ කුසෙහි ඉඩ වෙන් නොකරන්න.

එමගින් ඔබ ආහාර ගන්නේ බඩගින්නට නොව, සැබෑ වින්දනයක් ලැබීමට බව මොළයට වැටහෙනු ඇත.

අවුරුදු සමයේදී කෑමට වඩා වැඩි අවධානයක් මිනිසුන් සමඟ කතාබහ කිරීමට සහ සබඳතා අලුත් කර ගැනීමට යොමු කරන්න 🫡

ඔබ වැඩිපුර කතා කරන තරමට, කෑමට ඇති කාලය සහ අවධානය අඩු වේ!

The Child Psychiatrist ♦️

13/04/2026

පෙර පාසල හරියට.....

ළමා සහ යොවුන් මනස පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍ය දර්ශනි හෙට්ටිආරච්චි Lady Ridgeway Hospital for Children

of Manpower and Employment Resource Person: Dr. Darshani Hettiarachchi - Consultant Child and ad...

12/04/2026

සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍රවල මනෝවිද්‍යාත්මක වැදගත්කම 🇱🇰🇱🇰🇱🇰

හොඳ දේවල් share කරන්න 🙏

Psychological well-being
​සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද යනු හුදෙක් සංස්කෘතික උත්සවයක් පමණක් නොව, එය පුද්ගල මනසට සහ සමාජීය යහපැවැත්මට ද විශාල දායකත්වයක් සපයයි

Emotional rebirth
​චිත්තවේගීය නවෝදය සහ සුබවාදී බව: පැරණි වසරේ අසුබ දේ අතහැර නැකතට වැඩ ඇල්ලීම මගින් අතීතය පිළිබඳ පසුතැවීම් දුරු කර, අනාගතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු සහ සහනදායී හැඟීමක් ඇති කරයි.

Social connections
​සමාජීය සම්බන්ධතාවය සහ සමීපබව: නෑගම් යාම සහ කැවිලි පිඟන් හුවමාරු කර ගැනීම හරහා පුද්ගලයන් අතර පවතින සබඳතා ශක්තිමත් වන අතර, හුදකලා බව සහ පීඩනය අවම වේ.

Problem solving skills
​ගැටලු නිරාකරණය සහ සමාව දීම: බුලත් දී වැඩිහිටියන් වැඳීම වැනි චාරිත්‍ර මගින් පවුල් සහ පුද්ගලයන් අතර පැවති අමනාපකම් දුරු කර ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙන අතර, එය මානසික නිදහසට හේතු වේ.

Collective identity
​සමූහ ඒකාත්මිකතාවය: මුළු රටම එකම වේලාවකට චාරිත්‍ර ඉටු කිරීම තුළින් සාමූහික හැඟීමක් සහ විනයක් ගොඩනැගේ. මෙය පුද්ගලයාට තමා තනි වී නැතැයි යන ආරක්ෂිත හැඟීම ලබා දෙයි.

Stress reduction
​ක්‍රීඩාව මගින් මානසික ආතතිය දුරු කිරීම: අවුරුදු ක්‍රීඩා මගින් ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම සිනහව සහ සතුට උත්පාදනය කරන අතර, එය එදිනෙදා කාර්යබහුලත්වයෙන් ඇති වන මානසික ආතතිය සමනය කරයි.

Self belief
​සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය සහ ආත්ම අභිමානය: තමාගේ උරුමය සහ සිරිත් විරිත් අනුගමනය කිරීම තුළින් පුද්ගලයා තුළ ආත්ම විශ්වාසය සහ තමා පිළිබඳ අභිමානයක් ගොඩනැගේ.

ඔබට සුභ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා 😴

The Child Psychiatrist ♦️

12/04/2026

Dr Anuradha Herath MD Consultant Child & Adolescent Psychiatrist Lady Ridgeway Hospital for Children University of Colombo

යොවුන් වියේදී ඇතිවන විශාද තත්ත්වයන් | Anuradha Herath | Adaraneeya Jeewithaya | 20 - 02 - 2024The First and the Only 4K ULTRA HD Television channel in Sri L...

11/04/2026

අඩු අවධානය තත්ත්වය (Attention Deficit Disorder/ADD) සම්බන්ධ miss වෙන ලක්ෂණ 👁

ශබ්දය, ආලෝකය, ඇඳුම් ලේබල් වැනි ස්පර්ශයන් නිසා අධික ලෙස අපහසුවට පත්වීම 😠

නිතර දොරවල්වල හැපීම හෝ බඩු බාහිරාදිය අතින් ගිලිහී යාම 🏃‍♂️

හදිසි නිදිබර ගතිය 😴

යමෙකු තමන්ව විවේචනය කරයි හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරයි යන හැඟීම නිසා ඇතිවන දරාගත නොහැකි මානසික පීඩනය 🤐

තමන්ට හෝ වෙනත් අයෙකුට සිදුවන අසාධාරණයකදී සාමාන්‍ය කෙනෙකුට වඩා දැඩි ලෙස කෝපයට පත්වීම හෝ කණගාටු වීම 😐

නියපොතු හැපීම හෝ සම පීරිම වැනි පුරුදුවල නිරත වීම 💅

කාලය ගතවන බව නොදැනීම හෝ වැඩක් නිම කිරීමට ගතවන කාලය නිවැරදිව තක්සේරු කිරීමට නොහැකි වීම 🕝

තමන් කැමති දෙයක නිරත වන විට ආහාර පාන පවා අමතක වන තරමට ඒ පිළිබඳව පමණක් දැඩි ලෙස අවධානය යොමු කිරීම 🍽

යම් භාණ්ඩයක් හෝ පුද්ගලයෙක් ඇස් පනාපිට නැති විට, ඒ පිළිබඳව වූ හැඟීම හෝ මතකය මනසින් ගිලිහී යාම 🤔

වැරදි වැටහීමක් ඇතිවෙතැයි බියෙන් ඕනෑවට වඩා කරුණු පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කිරීම 🤷

උපදෙස් කිහිපයක් එකවර දුන් විට ඉන් එකක් හෝ දෙකක් අතරමගදී අමතක වීම 🫢

The Child Psychiatrist ♦️

11/04/2026

Dr Dinusha Sirisena MD FRANZCP
Consultant Psychiatrist

Today I will be talking about mental illness, and the paranormal beliefs, and what we as mental health professionals believe to be the significance of these ...

10/04/2026

Dr Hasala Rajaratne, Consultant Child & Adolescent Psychiatrist with the National Child Protection Authority

Ada Derana | ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වසනීය හා ප්‍රමුඛතම පුවත් සපයන්නා ...

10/04/2026

නිවසක භෞතික පරිසරය අපගේ මානසික සුවතාවයට සෘජුවම බලපායි. ඔබේ නිවස වඩාත් සෞඛ්‍ය සම්පන්න සහ සතුටුදායක ස්ථානයක් බවට පත් කර ගැනීමට කළ හැකි කරුණු 5ක් පහත දැක්වේ ♦️♦️♦️♦️♦️

1. ස්වභාවික ආලෝකය සහ වාතාශ්‍රය ලබා ගැනීම (lighting) ♦️

අඳුරු සහ අවහිර වූ කාමර කනස්සල්ල සහ අලස බව ඇති කළ හැකිය.
කළ යුතු දේ: උදෑසන අවදි වූ වහාම තිර ඉවත් කර ස්වභාවික සූර්යාලෝකය නිවස තුළට පැමිණීමට ඉඩ හරින්න. දිනකට අවම වශයෙන් විනාඩි 15ක්වත් ජනේල විවෘත කර තැබීමෙන් නිවස තුළ වාතය පිරිසිදු වන අතර එය මනස ප්‍රබෝධමත් කරයි.

2. අනවශ්‍ය බඩු බාහිරාදිය ඉවත් කිරීම (Decluttering) ♦️

නිවස පුරා විසිරී ඇති බඩු බාහිරාදිය මනසට පීඩනයක් සහ අවුල් සහගත බවක් ලබා දෙයි.
කළ යුතු දේ: අනවශ්‍ය දේවල් ඉවත් කර මතුපිටවල් (මේස, කවුන්ටර) පිරිසිදුව තබා ගන්න. බඩු බාහිරාදිය පිළිවෙළකට අසුරා තැබීමෙන් දෘශ්‍යමය වශයෙන් සන්සුන් බවක් ඇති වන අතර එය ආතතිය අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.

3. ස්වභාවධර්මය නිවස තුළට එක් කර ගැනීම (Biophilic Design) ♦️

ගස්වැල් සමඟ පවතින සබඳතාවය හෘද ස්පන්දන වේගය අඩු කිරීමට සහ අවධානය වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ.
කළ යුතු දේ: නිවස තුළ වගා කළ හැකි (Indoor plants) පැල කිහිපයක් තබන්න. එසේම ලී, ගල් හෝ ස්වභාවික රෙදිපිළි වැනි ද්‍රව්‍ය අලංකරණය සඳහා භාවිත කිරීමෙන් වඩාත් සුවදායක පරිසරයක් නිර්මාණය වේ.

4. විවේකය සහ රාජකාරිය සඳහා වෙන් වූ කලාප වෙන් කිරීම (prioritisation) ♦️

ඔබ නිවසේ සිට වැඩ කරන්නේ නම්, වැඩ කරන ස්ථානය සහ විවේක ගන්නා ස්ථානය එකිනෙකට මිශ්‍ර වීම මානසික වෙහෙසට හේතු විය හැක.
කළ යුතු දේ: ඇඳ මත හිඳ රාජකාරි කටයුතු කිරීමෙන් වළකින්න. නිවසේ එක් ස්ථානයක් විවේකය සඳහාම පමණක් (උදා: කියවීමේ මුල්ලක්) වෙන් කර තබන්න. එවිට එම ස්ථානයට යන විටම ඔබේ මනස ඉබේම සැහැල්ලු වේ.

5. පෙනුමට අමතරව ශබ්දය සහ සුවඳ ද මානසික සුවතාවයට වැදගත් වේ (sensations) ♦️

කළ යුතු දේ: නිවස තුළ සන්සුන් සංගීතයක් හෝ ස්වභාවික ශබ්ද (සුදු ශබ්ද/White noise) භාවිත කරන්න. එමෙන්ම සුවඳ ඉටිපන්දම් හෝ සගන්ධ තෙල් (Essential oils) භාවිත කර නිවසට ප්‍රසන්න සුවඳක් එක් කරන්න. මෙය ඔබ නිවසට ඇතුළු වූ වහාම "මම දැන් ආරක්ෂිතයි/නිදහස්" යන පණිවිඩය මොළයට ලබා දෙයි.

මතක තබා ගන්න: මුළු නිවසම එකවර වෙනස් කිරීමට අපහසු නම්, එක කාමරයකින් හෝ එක මුල්ලකින් ආරම්භ කරන්න. එම කුඩා වෙනස ඔබේ මානසික සහනයට විශාල පිටුවහලක් වනු ඇත.

The Child Psychiatrist ♦️

09/04/2026

Dr Darshani Hettiarachchi MD
Consultant Child & Adolescent Psychiatrist
Lady Ridgeway Hospital for Children

වත්මන් යොවුන් පරපුර තුළමානසික යෝග්‍යතාවය වැඩි දියුණු කිරීම

09/04/2026

ඉස්කොලේ යන්න බෑ කියන ළමයි 😢
Dr Yasodha Rohanachandra MD FRANZCP
Consultant Child & Adolescent Psychiatrist

07/04/2026

අධික උෂ්ණත්වය නිසා මනසට සිදුවන දේ 🥵

06/04/2026

.✅ Join with us on Facebook 👉 https://bit.ly/4bCQrPx✅ Join with us on WhatsApp Channel 👉https://chat.whatsapp.com/CBGQ6plrolo... ✅ Subscribe to us on YouTu...