https://www.facebook.com/104102268530134/

Yangon Medical Network, Yangon (2026)

10/08/2026

Do and Don't in Snake bite
မြွေကိုက်ခံရသောလူနာများအတွက်ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်များ

ရေကြီးခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ အဖြစ်မြွေကိုက်ခံရသောလူနာများတွေ့နေရပါသဖြင့် ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်များကိုတင်ပြလိုက်ရပါသည်။

မြွေကိုက်ခံရပါက ရှောင်ကြဥ်ရန်

🚫အနာကိုမီးစဖြင့်ထိုးခြင်း၊ စုတ်ထိုးခြင်း၊အပ်ဖြင့်ထိုးခြင်း၊ မက်ကလောင်ဖောက်ခြင်း၊ ဓားဖြင့်ခွဲခြင်းများမပြုလုပ်သင့်ပါ။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မြွေဆိပ်များပိုမိုပျံ့နှံ့စေသည်။
🚫မြွေကိုက်ခံရသောဒဏ်ရာမှ မြွေဆိပ်များကို ပါးစပ်ဖြင့်စုပ်ယူခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။
🚫 သွေးလှည့်ပတ်မှုမရလောက်အောင်တင်းကျပ်စွာ ကျပ်စည်းခြင်းများမပြုသင့်ပါ။
🚫 အရက်သောက်ခြင်းသည်မြွေဆိပ်ကိုပို၍ ပျံ့စေသည်။
🚫မြွေကိုက်ခံရသော လူနာကိုမန်းမှုတ်ခြင်း၊ မြွေအမြီးကိုဖြတ်၍ မြိုချခြင်းများသည်မှန်ကန်ထိရောက်သောကုသမှုခံယူရေးတွင်နှောင့်နှေးစေသဖြင့် မလုပ်သင့်ပါ။
🚫ဆီးထွက်နည်းနေသောလူနာကို အုန်းရေတိုက်ခြင်း၊ သစ်သီးဖျော်ရည်များတိုက်ခြင်းများမပြုလုပ်သင့်ပါ။ သွေးတွင်းပိုတက်ဆီယမ်ဓာတ်ကိုများစေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

မြွေကိုက်ခံရပါကဆောင်ရွက်ရန်

👉အန္တရာယ်ရှိသောနေရာ ဥပမာရေထဲ၊ရေစပ်၊စသည်တို့တွင်အကိုက်ခံရပါက ဘေးလွတ်ရာသို့တတ်နိုင်သမျှရွှေ့ပေးရမည်။
💡ထို့နောက် အကိုက်ခံ ရသောခြေထောက်သို့မဟုတ်လက်ကို သစ်သားပြားသို့မဟုတ်၊ ဝါးခြမ်းပြား စသည်တို့ဖြင့် တွဲ၍ လှုပ်ရှားမှုနည်းအောင်စည်းပေးရမည်။
💡မြွေဆိပ်ဖြေဆေးရရှိနိုင်သော နီးစပ်ရာ ဆေးခန်းသို့မဟုတ် ဆေးရုံသို့ လူနာကိုတတ်နိုင်သမျှအမြန်ဆုံးနှင့် လှုပ်ရှားမှုအနည်းဆုံးဖြစ်အောင်ကြိုးစား၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးရမည်။
💢မြွေပွေးအကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် ကိုက်ခံရသောနေရာမှ သွေးမတိတ်ခြင်း၊ အခြား ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများမှသွေးယိုစိမ့်၊ သွေးထွက်မှုများရှိခြင်း၊ လူနာဆီးထွက်နည်းသွားပြီး ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း၊ သွေးဆိပ်တက်၍ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ကာ သွေးပေါင်ကျခြင်းများဖြစ်နိုင်သည်။
💢မြွေဟောက်နှင့် ငန်းတော်ကြားမြွေအကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် အာရုံကြောအားနည်းလာခြင်း၊ မျက်ခွံများလေးလာခြင်း၊ လျှာလိပ်၍ စကားပြောလေးလာခြင်း၊ အစာနှင့်ရေမြိုချရန်ခက်ခဲလာခြင်း၊ ခြေလက်များထုံ၍ လေးလံလာခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ သွေးတွင်းအောက်ဆီဂျင်ကျလာခြင်းများဖြစ်နိုင်သည်။
💢ပုံမှန်အားဖြင့်ရေမြွေနဲ့ မြွေစိမ်းများအကိုက်ခံရပါက အသက်အန္တာရာယ်စိုးရိမ်စရာမရှိသော်လည်း မြွေစိမ်းမြီးခြောက်အကိုက်ခံရပါက မြွေပွေးကိုက်ခံရသကဲ့သို့သောရောဂါလက္ခဏာများတွေ့ရတတ်သည်။
💢ပင်လယ်ဂျပ်မြွေအကိုက်ခံရပါက မြွေဟောက်ကိုက်ခံရသကဲ့သို့သောရောဂါလက္ခဏာများတွေ့ရတတ်သည်။
💢အချို့ဒေသများတွင် စပ်ကြားမြွေအမျိုးအစားများလည်းရှိတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည်မြွေအကိုက်ခံရသည်ဖြစ်စေ လူနာကိုအနည်းဆုံး 24 နာရီစောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်သည်။
💡အကိုက်ခံရသောမြွေအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ အမြန်ဆုံးသင့်တော်ရာမြွေဆိပ်ဖြေဆေးပေးရန် လိုအပ်သဖြင့် ဖြစ်နိုင်ပါက ကိုက်သောမြွေကို အသေရလျင်တပါတည်းယူဆောင်လာခြင်း၊ ဓါတ်ပုံရိုက်ထားခြင်း၊ မြွေပုံစံကိုကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအားပြောပြပေးခြင်းများပြုလုပ်သင့်သည်။
💡ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်မှကုသခြင်းထက်ပိုမိုထိရောက်သဖြင့် ရေထဲ သို့မဟုတ်တောထဲသွားလာရာတွင် လည်ရှည်ဖိနပ်များစီးခြင်း၊ ညအချိန် သွားလာရာတွင်ဓါတ်မီး သို့မဟုတ်မီးအိမ်များအသုံးပြုခြင်း၊ မြွေရှိနိုင်သော တောများ၊ ခြုံများကို ရှင်းလင်း ခြင်း၊ မရှင်းနိုင်ပါက သစ်ကိုင်းများ၊ တုတ်များနှင့် ရိုက်၍ ခြောက်လန့်ပြီးမှ သွားလာ ခြင်း၊ မြွေအသေကို ကိုင်တွယ်ရာတွင်လည်းအထူးဂရုစိုက်ပြီးမှ ကိုင်တွယ်ခြင်းများပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

လူတိုင်းကျန်းမာရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည်သန်လျက်
Yangon Medical Network

07/08/2026

Drowning
ရေနစ်ခြင်း

လတ်တလောရေကြီးခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းကြောင့် မြစ်ရေချောင်းရေများ ရေစီးပြင်းထန်ခြင်းကြောင့် ရေနစ်ခြင်းများတွေကြုံနေရပါသဖြင့် ရေနစ်သောလူနာများကို အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက်လိုအပ်ချက်များရှိနေပါသည်။ ရေနစ်ခြင်းသည်အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
👇ပုံမှန်အားဖြင့်ရေနစ်ခြင်းကို
🔷ရေငန်တွင်ရေနစ်ခြင်း၊
🔷ရေချိုတွင်ရေနစ်ခြင်း၊
🔷စီးနေသောရေတွင်ရေနစ်ခြင်း၊
🔷ရေသေတွင်ရေနစ်ခြင်း၊
🔷အပူ ချိန် 20 'C အောက်ရေအေးတွင်ရေနစ်ခြင်း၊ (Cold water Drowning)
🔷အပူ ချိန် 20' C နှင့်အထက် ရေနွေးတွင်ရေနစ်ခြင်း ( Warm water Drowning) စသည်ဖြင့် ခွဲခြားထားပါသည်။

💢ရေနစ်ခြင်း ကြောင့် လူများအဓိကသေဆုံးရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းနှင့် အဆုတ်အတွင်းသို့ရေဝင်ခြင်းကြောင့် အသက်မရှူနိုင်တော့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ ရေအမျိုးအစား၊ ရေ၏ အပူချိန်၊ အဆုတ်အတွင်းဝင်ရောက်သောရေပမာဏ၊ ရေနစ်ပြီးရေထဲတွင်ကြာချိန်၊ လူနာ၏ နဂိုရောဂါအခံ စသည်တို့က ရေနစ်သောလူနာတစ်ယောက်၏ အသက်ရှင်နိုင်ခြင်းရှိမရှိ၊ နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များကျန်နိုင်ခြင်းရှိမရှိကို အဆုံးအဖြတ်ပေးပါသည်။

👉ရေနစ်ခြင်းဖြစ်ပြီးနောက် လူ၏ခန္ဓာကိုယ်သည် များသောအားဖြင့် အဆင့် (5) ဆင့်ဖြင့် တုံ့ပြန်လေ့ရှိကြသည်။
1) ရုတ်တရက်ကြောက်လန့်ပြီး အသက်ရှူရန်ကြိုးစားရုန်းကန်ခြင်း၊ (Surprise)
2) ရေအောက်နစ်မြုပ်သွားချိန်တွင် အလိုအလျောက်အသက်အောင့်ထားခြင်း၊ ( Involuntary breath holding) ထိုအချိန်တွင်လေပြွန်က အလိုအလျောက်ပိတ်သွားတတ်သည်။ မပိတ်သွားပါက ရုန်းကန်ရင်း ပါးစပ်နှင့် နှာခေါင်းပေါက်မှရေများအဆုတ်အတွင်းသို့ပိုဝင်လာတတ်သည်။
3)သွေးတွင်းအောက်ဆီဂျင်နည်းလာပြီး သတိလစ်သွားခြင်း၊ ( Unconsciousness )
4)နှုတ်ခမ်း၊ လက်သည်းများ ပြာလာပြီး ခြေလက်များရုန်းကန်ကာတက်ခြင်း၊ ( Jerky Convulsions)
5) နှလုံးခုန်ရပ်တန့်သွားခြင်း (Cardiac arrest) ဟူ၍ ဖြစ်ပါသည်။

🫁ရေချိုဖြစ်စေ၊ ရေငန်ဖြစ်စေအဆုတ်အတွင်းသို့ရေဝင်ခြင်းကြောင့်အဆုတ်တွင်းရှိလေအိတ်ကလေးများထိခိုက်ပျက်စီးခြင်းဖြစ်ကာ အဆုတ်တစ်ခုလုံးသို့မဟုတ် တစိတ်တပိုင်း ပြားချပ်ကျုံ့ဝင်သွားခြင်း၊ ထိုမှတဆင့် လေဝင်လေထွက်နှင့် သွေးကြောများအတွင်းအောက်ဆီဂျင်ဖလှယ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဥ်များရပ်တန့်သွားခြင်း၊ အောက်ဆီဂျင်ပြတ်၍ သေဆုံးခြင်းများဖြစ်စေသည်။
👉 ရေငန်သည် ဆားပါဝင်မှုများသောကြောင့် (hypertonic) လေပြွန်များကိုကျဥ်းစေခြင်း (bronchospasm)၊အဆုတ်ရောင်ခြင်းနှင့်အဆုတ်ရေဝိုင်းခြင်း (pulmonary oedema) များဖြစ်စေသည်။
👉ရေချိုသည်ဆားပါဝင်မှုနည်းသော (hypotonic) ဖြစ်သောကြောင့် သွေးတွင်းစိမ့်ဝင်ကာ အဆုတ်လေအိတ်လေးများ၏ နံရံရှိသွေးကြောငယ်လေးများကိုပျက်စီးစေနိုင် သည်။
👉အချို့ရေနစ်သောလူနာများတွင် ပါးစပ်မှတဆင့် အစာလေပြွန်အတွင်းရေများဝင်ခြင်းကြောင့် အစာအိမ်အတွင်းရွှံ့ရေများပါတွေ့ရတတ်သည်။
🥶အပူ ချိန် 20' C အောက်ရေအေးတွင်ရေနစ်ပါက အဆုတ်အတွင်းသို့ရေဝင်ခြင်း သိပ်မရှိပဲ ရုတ်တရက် လေပြွန်အကြောဆွဲခြင်း(laryngospasm)နှင့် cold shock ရ၍သေဆုံးများဖြစ်တတ်သည်။ ထိုဖြစ်စဥ်မျိုးသည် ရေနစ်သောလူနာများ၏ 10% ခန့်တွင်တွေ့ရပြီး အဆုတ်အတွင်းရေဝင်ခြင်းမရှိသော ရေနစ်ခြင်း( dry drowning) ဟုသတ်မှတ်ကြသည်။
💢ထိုသို့သောအဆုတ်အတွင်းရေဝင်မှုမများသော လူနာများသည် အချိန်မီ CPR လုပ်နိုင်လျင် ပြန်ကောင်းနိုင်ချေပိုများသည်။
👉သို့ရာတွင်ရုတ်တရက်ရေအေးထဲသို့ကျသွား ခြင်းသည်စိတ်လှုပ် ရှားမှုနှင့် အသက်မြန်မြန်ရှူခြင်းကိုဖြစ်စေသည်။ ထိုမှတဆင့်ရေများအသက်ရှူလမ်းကြောင်းသို့ပို၍ မြန်မြန်ဝင်စေသည်။
ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ထက်အေးစက်သောရေသည် နှလုံးစည်းချက်မမှန်ခြင်း၊ကြွက်သားများအားနည်းလာစေခြင်း၊ ထိုမှ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနိုင်မှုလျော့လာခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ အသက်ဆုံးခြင်းတို့ဖြစ်စေနိုင်သည်။ 👉ရေသည်လေထုထက်25 ဆပို၍ အပူလျှပ်ကူးသဖြင့် ရေထဲမှာအချိန်ကြာကြာ( 30 မိနစ်ထက်ပို၍ ) ရှိနေခြင်းဖြင့် သွေးတွင်းအပူချိန်ကျဆင်းခြင်း ( Hypothermia) ကိုဖြစ်စေသည်။
🫀ရေနစ်ခြင်းကြောင့်နှလုံးခုန်နှုန်းနှေးခြင်းနှင့်မြန်ခြင်းတပြိုင်နက်ဖြစ်နိုင်ပြီးရုတ်တရက်နှလုံးခုန်ရပ်သွားခြင်းလည်းဖြစ်နိုင်သည်။

🤔ရေနစ်သောလူနာတစ်ယောက်ကိုဘယ်လိုကူညီရမလဲ။

Reach, Throw, Row, Don't Go
👉Reach= ရေနစ်သောလူနာများကိုဆယ်ယူရာတွင် သစ်ကိုင်း၊ ကြိုးစသည်တို့ လက်လှမ်းမှီသလောက်ကမ်းပေးပါ။
👉Throw= အသက်ကယ်ဘောကွင်း၊ လေဖော့နိုင်သောကားတာယာစသည်တို့ကိုပစ်ပေးပါ။
👉Row= အသက်ကယ်လှေရှိပါက ထိုနေရာသို့လှော်ခတ်သွားပါ။
👉Don't Go= ရေကူးမကျွမ်းကျင်ပါက သင်ကိုယ်တိုင်ရေထဲဆင်းခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။ 👉ရေနစ်သောလူနာများကိုကယ်ဆယ်ပြီးနောက် အလိုအလျောက်အသက်ရှုနိုင်ခြင်းရှိမရှိ၊ နှလုံးခုန်နေခြင်းရှိမရှိစမ်းသပ်၍ မရှိပါက ကနဦး အရေးပေါ်အသက်ကယ်ခြင်း CPR ပြုလုပ်ရပါမည်။
👉CPR အရေးပေါ်အသက်ကယ်ခြင်းကိုမကျွမ်းကျင်သူများအဖို့ ရေထဲတွင် CPR မလုပ်သင့်ပါ။ ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွေ့ပြောင်းပြီးမှ CPRလုပ်သင့်ပါသည်။
👉ရေနစ်သောလူနာများကိုသယ်ရာတွင် ရေနစ်ပြီးနောက်သွေးပေါင်ပြုတ်ကျခြင်း ( Post -immersion hypotension) ကိုကာကွယ်ရန်အတွက် အလျားလိုက်သယ်ဆောင်ပါ။ ရေများအန်ထွက်အောင်လူနာကိုဇောက်ထိုးထားခြင်း၊ အရှိုက်ကိုလက်သီးဖြင့်ထိုးခြင်း (abdominal thrust, Heimlich maneuver) များသည် ယခုနောက်ပိုင်းလေ့လာချက်များအရအကျိုးမရှိကြောင်းတွေ့ရှိရပါသည်။ သယ်ဆောင်ရာ တွင်လည်ပင်းကျောရိုးနဲ့ အာရုံကြောမကြီး( cervical spine and spinal cord) ထိခိုက်မှုမရှိအောင်အထူးသတိထားရမည်။
👉အရေးပေါ်အသက်ကယ်ခြင်းပြုလုပ်ရာတွင်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကိုပိတ်ဆို့နေသော အမှိုက်၊ ရွှံ့စသည်တို့ကိုတတ်နိုင်သလောက်ဖယ်ရှားပေးပါ။
👉လူနာ၏ ဦးခေါင်းကို မ၍၊ မေးရိုးကို အပေါ်သို့ဆွဲပေးခြင်းဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပွင့်၍ အသက်ရှူနိုင်စေရန်ကူညီပေးရမည်။
👉ရေနစ်သောလူနာအများစုတွင်အဆုတ်ထိခိုက်မှု အများဆုံးဖြစ်သဖြင့် အသက်ရှုနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်လူနာအသက်ရှုနိုင်စေရန်လေမှုတ်ပေးခြင်း သည်အဓိကအရေးပါသည်။ ကနဦး 5 ကြိမ် ( 5 rescue breath) လေမှုတ်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ပြီးမှ ရင်ဘတ်ဖိ၍ နှလုံးလှုပ်နှိုးခြင်းပြုလုပ်သင့်သည်။ လေမှုတ်သွင်းရာတွင် မျက်နှာအုပ်ပါသော လေမှုတ်ကိရိယာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မရှိပါကပါးစပ်ချင်းတေ့၍ ဖြစ်စေပြုလုပ်နိုင်သည်။
👉ရေနစ်သောလူနာများတွင် သွေးတွင်းအပူချိန်ကျဆင်းခြင်း (hypothermia) နှင့် သွေးလှည့်ပတ်မှုနည်းပြီး အောက်ဆီဂျင်ပြတ်လတ်ခြင်းကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်ကျဆင်းသွားခြင်းများကြောင့် သွေးခုန်နှုန်းစမ်းသပ်မရခြင်းများဖြစ်တတ်သည်။ ထိုအခြေအနေ ကိုလူနာသေဆုံးပြီဟုမမှတ်ယူသင့်ပါ။
👉သိသာစွာသေဆုံးသည့် လက္ခဏာများမတွေ့ရသေးသ၍ လူနာကို အရေးပေါ်အသက်ကယ်ခြင်းCPR လုပ်ပေးသင့်ပါသည်။
👉နှလုံးခုန်ရပ်နေပါက ရင်ဘတ်ဖိ၍ နှလုံးလှုပ်နှိုးခြင်းပြုလုပ်ရမည်။ နှလုံးလှုပ်နှိုးခြင်း အကြိမ် 30၊ လေမှုတ်သွင်းခြင်း 2 ကြိမ် (30:2) အချိုးဖြင့် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအကူအညီလာသည်အထိဆက်တိုက် CPR လုပ်ပေးရမည်။
👉ထို့နောက်လူနာကို အနွေးဓါတ်ပေးပြီး နွေးထွေးအောင်ထားရမည်။
👉 ရေနစ်ပြီးနောက်အသက်ပြန်ရှင်လာသောလူနာကို အနည်းဆုံး( 6)နာရီကြာအနီးကပ်စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ ကနဦးအရေးပေါ်အသက်ကယ်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် လူနာကိုနီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံးပို့ဆောင်သင့်သည်။

လူတိုင်းကျန်းမာရေးကိုလက်လှမ်းမှီစေရန်
ရည်သန်လျက်
Yangon Medical Network
Reference

https://www.publichealthnotes.com/drowning-risk-factors-stages-types-prevention-and-treatment/
https://www.who.int/publications/i/item/9789240046726
https://emedicine.medscape.com/article/772753-overview
davidsons-principles-and-practice-of-medicine-24th-edt

05/08/2026

🤔အသည်းရောင်အသားဝါ စီ ပိုး ကုပြီးပါပြီ။
(HCVab)က (positive)ဖြစ်နေသေးလို့ပါ။ ဘာကြောင့်ဖြစ်ပါသလဲ။
🧑‍⚕️အသည်းရောင်အသားဝါစီပိုးကုပြီးရင်လည်း( HCV ab) က ( positive) ဖြစ်ပြီးကျန်နေတတ်ပါတယ်။
👉ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ (HCVab) ဆိုတာခန္ဓာကိုယ်ကဗိုင်းရပ်စ်ကိုတိုက်ထုတ်ဖို့ထွက်လာတဲ့ ပဋိပစ္စည်းဖြစ်လို့ပါ။
💢ဒါကြောင့် (HCVab) ကိုရောဂါရှိမရှိ၊ကူးစက်ခံရခြင်းရှိမရှိ ရှာဖွေတဲ့နေရာမှာပဲသုံးပါတယ်။
💢ရောဂါကုသခြင်းထိရောက်မှုရှိမရှိ၊ပိုးထပ်ဝင်ခြင်း(reinfection) ၊ဆေးမတိုးခြင်း၊သို့မဟုတ်ဆေးကုသခြင်းမအောင်မြင်မှု (treatment failure) ကိုတော့သွေးထဲမှာရှိတဲ့ ပိုးကောင်ရေ သို့မဟုတ်(HCV RNA နှင့် Hepatitis C core antigen) တို့နှင့်ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။
👉 ဥပမာ အသည်းရောင်အသားဝါစီပိုးကူးစက်ခံရပြီး (2)ပတ်မှ (4)ပတ်အတွင်း (HCV RNA)ကိုသွေးထဲတွင်တွေ့ရတတ်ပြီး ကုသပျောက်ကင်းသွားပါကမတွေ့ရတော့ပါ။
👉(HCVab) ကိုတော့ ကူးစက်ခံရပြီး (6)ပတ်မှ (12) ပတ်အကြာမှသာ သွေးထဲတွင် တွေ့ရပြီးကုသပြီးနောက်လည်းကျန်ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

03/08/2026

Needle stick injury
အပ်စူးခြင်း

'' ဒေါက်တာရေ''
''ကျွန်မလူနာကိုဆေးထိုးရင်းအပ်စူးမိသွားလို့ပါ။
ဘာလုပ်သင့်ပါသလဲ။''
လာမေးသူမှာ သူနာပြုဆရာမလေးဖြစ်သည်။
စောစောက အရက်မူးပြီးတက်နေသော လူနာကို အတက်ကျဆေးထိုးပေးရင်း လူနာက ရုန်းကန်လိုက်သဖြင့် သူမလက်ကိုချော်ပြီးထိုးမိသွားခြင်းဖြစ်သည်။
သူမကြောက်သည်က သွေးမှတဆင့်ကူးစက်တတ်သောရောဂါများဖြစ်သည်။
သွေးမှတဆင့် ကူးစက် တတ်သော ရောဂါ များသည်မတော်တဆအပ်စူးမိခြင်းမှလည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည်။
အထူးသဖြင့် အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး၊စီပိုး ၊HIV ပိုးစသည်တို့သည် အပ်စူးမိခြင်းမှ ကူးစက်နိုင်သလိုရောဂါပိုးရှိသူ၏သွေးများ ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်သူ၏မျက်စိ၊ ပါးစပ်၊ အရေပြားပွန်းရှဒဏ်ရာစသည်တို့ထဲသို့မတော်တဆထိစင်မိခြင်း၊ ပါးစပ်နှင့်ကိုက်ခံရခြင်း (human bites) စသည်တို့ဖြင့်လည်းကူးစက်နိုင်ပါသည်။ သွေးမှမဟုတ်၊အခြားခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်သောအရည်များ (ဥပမာ- ရိုးတွင်းချဥ်ဆီ၊ရေမွှာရည်၊သုတ်ရည် အစရှိသည်) မှလည်းရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်ပါသည်။

🤔ဘယ်အချိန်မှာ လက်ကိုအပ်စူးမိခြင်းဖြစ်တတ်သလဲ။
👉ဆေးထိုးရင်းလူနာက ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားလိုက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊
👉 အပ်ကိုသူ့အဖုံးနှင့်ပြန်ဖုံးသောအခါ၌ ချော်သွား၍ဖြစ်စေ၊
👉အပ်အစရှိသည့် ချွန်ထက်သောပစ္စည်းများကို သက်ဆိုင်ရာအမှိုက်ပုံးတွင်စနစ်တကျမစွန့်ပစ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊
👉 သွေးဖေါက်ရာတွင်သွေးပုလင်းထဲသွေးထည့်ရာမှ ချော်၍ဖြစ်စေ
စူးမိနိုင်ပါသည်။

🤔မတော်တဆလက်ကိုအပ်စူးမိရင် ဘာလုပ်ရမလဲ ။
🧑‍⚕️လူနာကိုဆေးထိုးထားသော (သို့မဟုတ်)လူနာ၏ သွေးကြောထဲ (သို့မဟုတ်)၊အသားထဲထိုးပြီးထားသော အပ်ဖြစ်ခဲ့ရင်
👉 လက်ကို ရေပိုက်အခေါင်းမှလာနေသောရေသို့မဟုတ် စီးနေသောရေတွင် ဆပ်ပြာနှင့် ဆေးပါ။
👉ဒဏ်ရာမှသွေးထွက်ခြင်းရပ်သွားသည်အထိ စီးနေသောရေတွင် ဆေးပေးရပါမည်။
🚫ဒဏ်ရာကို ပါးစပ်ဖြင့်စုပ်ခြင်း၊ကြမ်းတမ်းစွာပွတ်တိုက်ခြင်း၊ညှစ်ခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။
👉အပ်စူးမိပြီး ( 1 -2) နာရီအတွင်းဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်သင့်သည်။

🤔လက်ကိုအပ်စူးမိတာနဲ့ရောဂါကူးနိုင်သလား။
🧑‍⚕️အပ်စူးမိသူတိုင်းတော့ ရောဂါမကူးနိုင်ပါ။
👉လူနာတွင်HIVပိုး၊ အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး၊ စီပိုး ရှိမရှိစစ်ဆေးရန်လိုအပ်ပါသည်။
အကယ်၍ ရှိနေပါကလည်း
💢ဘီပိုးဆိုရင်(30%) ၊လူ (10)ယောက်တွင် (3)ယောက်ခန့်
💢 စီပိုးဆိုရင် (3%) ၊လူအယောက် (100)တွင် (3)ယောက်ခန့်
💢 HIV ပိုးဆိုရင်(0.3%)၊ လူအယောက် (1000) တွင်(3) ယောက်ခန့်ကူးစက်နိုင်ချေရှိပါသည်။
ထို့အပြင် ကူးစက်နိုင်ချေသည်
🔺အပ်စူးမိသူတွင်ဒဏ်ရာဘယ်လောက်နက်သလဲ။
🔺သွေးဘယ်လောက်ထွက်သလဲ။
🔺အပ်စူးမိသောနေရာ (ဥပမာ-လက်ထိပ်၊သို့မဟုတ်၊အသားထဲ၊သွေးကြောထဲအစရှိသည်ဖြင့်)
🔺ဆေးထိုးအပ်တွင်ပါဝင်သောလူနာ၏သွေးပမာဏအနည်းအများ
🔺ရောဂါရှိသောလူနာ၏ သွေးထဲရှိ ပိုးကောင်ရေပမာဏ(viral load) နှင့် ဆေးကုသခြင်းခံယူနေခြင်းရှိမရှိ
🔺ဆေးထိုးအပ်အမျိုးအစား (ဥပမာအခေါင်းပေါက်ပါသော ဆေးထိုးအပ်(hollow-bore needle) သို့မဟုတ်အခေါင်းပေါက်မပါသော ဒဏ်ရာချုပ်ရာတွင်အသုံးပြုသောအပ် (solid needle)
စသည်တို့အပေါ်တွင်မူတည်ပါသည်။

🤔အပ်စူးမိရင် ဆေးကြိုတင်သောက်ဖို့(Post Exposure Prophylaxis) လိုသလား။
🧑‍⚕️အပ်စူးမိခြင်းကြောင့်သွေးမှတဆင့် ရောဂါကူးစက်နိုင်ချေ အနည်းအများပေါ်မူတည်၍ ဆရာဝန်တွေက ဆေးကြိုတင်သောက်ရန် (Post Exposure Prophylaxis) ကိုညွှန်ကြားလေ့ရှိပါသည်။

🤔HIV ပိုးရှိသူလူနာရဲ့ အပ်စူးမိရင် ဘယ်အချိန်မှာကာကွယ်ဆေး စသောက်ဖို့ အသင့်တော်ဆုံးလဲ။
🧑‍⚕️HIVရောဂါပိုးရှိသူလူနာရဲ့အပ်စူးမိရင် ဖြစ်ဖြစ်ချင်းမှ (72) နာရီအတွင်းကာကွယ်ဆေး (Post ExposureProphylaxis, PEP) စသောက်ဖို့လိုအပ်ပါသည်။
🚨(72)နာရီကျော်မှ ကာကွယ်ဆေး သောက်ခြင်းဖြင့် အကျိုးမရှိနိုင်ပါ။
💢HIV အတွက်ကာကွယ်ဆေးကို (28)ရက်ကြာပုံမှန်မပျက်မကွက်သောက်ပေးရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး ရှိသူလူနာရဲ့အပ်စူးမိရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။
🧑‍⚕️အပ်စူးမိသူတွင် အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုးရှိမရှိစစ်ဆေးရန်လိုအပ်ပြီး မရှိဘူးဆိုရင် ဘီပိုး ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားဖို့လိုအပ်ပါသည်။
🚨ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားပြီးသားကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများတွင် booster dose ကိုထပ်မံထိုးရန်လိုအပ်ပါသည်။
💢 ထို့အပြင်ကူးစက်နိုင်ချေများပါက (Hepatitis BImmunoglobulin) ကို (48) နာရီအတွင်းထိုးရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔အသည်းရောင်အသားဝါ စီပိုး ရှိသူလူနာရဲ့အပ်စူးမိရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။
🧑‍⚕️အသည်းရောင် အသားဝါ စီ ပိုး ရှိသူလူနာရဲ့အပ်စူးမိရင် တော့ကာကွယ်ဆေးမရှိပဲ သွေးစစ်ပြီးစောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်ပါသည်။
အကယ်၍ကူးစက်ခံရကြောင်းသွေးအဖြေထွက်ပါက ကုသရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔လူနာမှာဘာရောဂါပိုးရှိမှန်းမသိရင် ဘာလုပ်သင့်သလဲ။ 🧑‍⚕️ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ဖို့လိုအပ်ပါသည်။
👉ရောဂါကူးစက်နိုင်ချေအနည်းအများ (low risk, high risk) စတာတွေပေါ်မှာမူတည်ပြီး ကာကွယ်ဆေး (Post Exposure Prophylaxis) ပေးသင့်မပေးသင့်ကိုဆရာဝန်တွေက ဆုံးဖြတ်ပါသည်။
👉အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်ဆေးတိုင်းတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးရှိသဖြင့် ကောင်းကျိုး ဆိုးကျိုး၊ အကျိုးနှင့်အပြစ်ကိုချိန်ဆရခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။
👉ကူးစက်နိုင်ချေနည်းသောလူနာများတွင် သွေးစစ်ပြီးစောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔လက်ကိုအပ်စူးမိသောလူနာတွင် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရခြင်းရှိမရှိကို ဘယ်အချိန်မှာစစ်ဆေးသင့်သလဲ။
🧑‍⚕️ရောဂါပိုးပေါ်မူတည်ပြီးကွာခြားပါသည်။
🚨 ထို့အပြင်စောင့်ကြည့်ကာလ (window period) ရှိနိုင်သည့်အတွက် တစ်ကြိမ်တည်းစစ်ဆေးရုံမျှဖြင့်မလုံလောက်နိုင်ပါ။
💢HIV လူနာကိုထိုးထားသောဆေးထိုးအပ်စူးမိလျင်HIV ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရခြင်းရှိမရှိကို ( 6) ပတ်အကြာနှင့် (12)ပတ်အကြာတွင်ပြန်စစ်ရန်လိုသည်။
💢 အသည်းရောင်အသားဝါဘီပိုးရှိသောလူနာထိုးထားသောအပ်စူးမိရင်(HbsAg) ကို ( 6) ပတ်၊ (12) ပတ်နှင့် (24) ပတ်အကြာတွင် ပြန်စစ်ရန်လိုသည်။
💢 အသည်းရောင်အသားဝါစီပိုးရှိသောလူနာထိုးထားသောအပ်စူးမိရင်(HCVab) ကို (12) ပတ်နှင့် (24) ပတ်အကြာတွင် ပြန်စစ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။

🤔လက်ကိုအပ်စူးမိခြင်းကြောင့် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရခြင်းမရှိစေရန် ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
🧑‍⚕️ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ဖြစ်မှကုသခြင်းထက်ပို၍အကျိုးရှိပါသည်။
ထို့ကြောင့် လက်ကိုအပ်စူးမိခြင်းမရှိစေရန်
👉 ဆေးထိုးအပ်များကို ကိုင်၍ အဖုံးဖုံးခြင်းမပြုပဲ
အပ်သီးသန့်စွန့်ပစ်သောပုံးထဲသို့ထည့်ခြင်း
👉 အပ်ထည့်သည့်ပုံး၊သွေးနှင့် သွေးစွန်းသော ချွန်ထက်ပစ္စည်းများထည့်သည့်ပုံးများကိုစနစ်တကျကိုင်တွယ်စွန့်ပစ်ခြင်း
👉 အပ်စွန့်ပစ်သည့်ပုံးကို အဖုံးဖွင့်၍ကိုင်တွယ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉အပ်စွန့်ပစ်သည့်ပုံးကို လေးပုံသုံးပုံပမာဏအထိသာထား၍ အပြည့် မထည့်ခြင်း
👉ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများတွင် အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး ကာကွယ်ဆေး ထိုး ထား ခြင်း
👉 အပ်စူးမိခြင်းမှကူးစက်နိုင်သည့် ရောဂါများအကြောင်းနှင့် ဆောင်ရန် ၊ရှောင်ရန်တို့ကို အသိပညာပေးထားခြင်း
👉အပ်နှင့်ချွန်ထက်သောပစ္စည်းများအားစနစ်တကျစွန့်ပစ်ရန် သန့်ရှင်းရေးဝန်ထမ်းများအားအသိပညာပေးထားခြင်း
👉အပ်စူးမိပါက ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန်များကိုစနစ်တကျလိုက်နာခြင်း၊ဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်ကုသခြင်း
စတာတွေပြုလုပ် သင့် ပါသည်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://policyonline.nhslothian.scot/wp-content/uploads/2023/03/Needlestick%20Managment%20Procedure.pdf
https://cdn.who.int/media/docs/default-source/integrated-health-services-(ihs)/ipc/is_needlestick_leaflet.pdf?sfvrsn=b68acab0_5
https://bmhrc.ac.in/WriteReadData/News/202403221114281495203SOPNeedleStickInjury.pdf
Davidson's Principles and Practices of Medicine

31/07/2026

လွန်လေပြီးသောဆယ်နှစ်ကျော်ခန့်က ဖြစ်လေသည်။
တိုက်နယ်ဆေးရုံလေးတစ်ခုတွင် တာဝန်ကျနေသောကျွန်မ၏ အခန်းထံသို့ဆေးရုံမှသူနာပြုဆရာမလေးရောက်လာ၏။
“ဒေါက်တာရေ လူသတ်မှုရောက်လို့ပါ”ဟုပြောသည်။
မှုခင်းဆရာဝန်မရှိသော နယ်ဆေးရုံလေးတွင်အလောင်းကိုမှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ရင်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း၊မြို့နယ်တရားရုံးသို့သွား၍ ဆေးစစ်ချက် ထွက်ဆိုရခြင်းတို့သည် ကျွန်မတာဝန်ဖြစ်ခဲ့၏။
ထိုဆေးရုံလေး၏ ရင်ခွဲရုံက ဆေးရုံနောက်ဖေးအစွန်အဖျားမြက်တောကြီးထဲတွင်ရှိ၏။ မြွေပွေး မြွေဟောက် ပေါများသည့်ဒေသဖြစ်၍လည်ရှည်ဖိနပ်များစီးပြီးဖြတ်သွားရသည်။
တခါသား ညနေခင်းတစ်ခုတွင်ဆေးရုံမှာမွေးလူနာကိုမွေးပေးပြီးခေါင်းလျော်ရေချိုးပြီးမှ အခုချက်ချင်းအလောင်းတစ်ခုကိုရင်ခွဲစစ်ဆေးပေးပါ။ သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူတွေကညတွင်းချင်းပြန်ရမှာမလို့ပါဆိုပြီး ရေနစ်သေသော အလောင်းကြီးကိုလာပို့ဖူးသည်။ညနေဘက်ကြီးရင်ခွဲရုံသို့ သွားရာလမ်းတလျောက်မီးရောင်မှိန်မှိန်လမ်းမှာတောကျီးကန်းတသိုက်ထပျံ သွားသည်မှာချောက်ခြားဖွယ်အတိဖြစ်၏။ထိုအလောင်းမှာရေနစ်သေသည်မှာ ကြာလှပြီဖြစ်၍ လောက်များတက်ကာပုပ်ပွနေသောအနံ့ကြီးက စွဲနေခဲ့သည်။ ဆေးရုံမှာအလောင်းမှတ်တမ်းရေးပေးပြီး ဆရာဝန်နားနေခန်းသို့ပြန်ရောက်သည့်တိုင် ထိုအနံ့ကြီးစွဲနေသဖြင့် မနေနိုင်ပဲညဘက်ဆောင်းတွင်းကြီးကိုရေပြန်ချိုးသဖြင့် နောက်နေ့မထနိုင်အောင်ဖျားနာဖူးသည်။ ထိုအခြေအနေ ထိုအခင်းကျင်းများသည် ကျွန်မကိုအလွန်အမင်းစိတ်ပျက်စေဖူးသည်။ သို့သော်အလုပ်ထွက်ပြီး ဆရာဝန်မလုပ်ပဲတခြားအလုပ်ပြောင်းလုပ်ဖို့ကိုတော့ ယောင်လို့မျှပင်မစဥ်းစားခဲ့ဘူးပါ။
လူဆိုတာကိုယ်မြတ်နိုးနှစ်သက်သော အလုပ်လုပ်နေရမှသာ ပျော်ရွှင်နိုင်သည်မဟုတ်ပါလား။
ပြန်ဆက်ရရင် ထိုနေ့ကလည်း ချက်ချင်းအရေးကြီးလို့ပါဆို၍ သူနာပြုဆရာမလေးနဲ့အတူ တာဝန်ရှိသူများနဲ့ ကျွန်မရင်ခွဲရုံဘက်ကိုထွက်ခဲ့ပါသည်။
တွေ့ရတာက လေပြွန်၊ အစာပြွန်၊ အသံအိုး(trachea ၊ oesophagus ၊ larynx) အားလုံးပြတ်ပြီး အရေပြားနည်းနည်းပဲကျန်တဲ့ ခေါင်းပြတ်အလောင်းတစ်ခုပါ။ အသက် (50)နီးပါးထောင်ထောင်မောင်းမောင်း ယောက်ကျားကြီးတစ်ယောက်ပါ။ ငှက်ကြီးတောင်ဓါးနဲ့ခုတ်တာပါတဲ့။ ခုတ်ရာကတစ်ချက်ထည်းပါ။ တရားခံကရက်စက်လိုက်တာလို့တွေးပြီး အလောင်းစစ်ဆေးချက်(PM finding) ရေးပါတယ်။
အဲဒီနောက် ညနေဘက်ရောက်တော့ ရဲတစ်ချို့နဲ့ဆရာမလေးလာပြန်ပါတယ်။ ဒေါက်တာ အသက်စစ်ပေးပါတဲ့။
လိုက်သွားကြည့်တော့ ဆံပင်နီစုတ်စုတ်နဲ့ အရပ်လေးပေကျော်ကျော်ပိန်ပိန်သေးသေးကောင်လေးတစ်ယောက်ပါ။ မှုန်မှုန်ကုပ်ကုပ်နဲ့ထိုင်နေပါတယ်။ အမြင်နဲ့
ကြည့်ရင် (10)နှစ်ကျော်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဓါတ်မှန်တွေ၊သွားပေါက်ပုံစစ်ချက်တွေ၊ခန္ဓာကိုယ်ဖွံဖြိုးမှုစစ်ချက် တွေနဲ့ဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။
မေးကြည့်မှ မနက်က ဓါးခုတ်မှုရဲ့ တရားခံပါတဲ့။ ဘုရားသခင်လို့ ကျွန်မရေရွတ်မိပါတယ်။
ဘယ်လိုများပါလိမ့်လို့ ဆရာမလေးနဲ့မေးကြည့်မှ ဇတ်ရည်လည်လာပါတော့တယ်။
သေဆုံးသူက ပထွေးပါတဲ့ ။ မိခင်ကကုန်စိမ်းစျေးရောင်းပြီး သူနဲ့ အမဖြစ်သူက ထင်းရောင်းလို့ အိမ်စားရိတ်ရှာရပါတယ်တဲ့။ ဘယ်ကလာမှန်းမသိတဲ့ပထွေးဖြစ်သူကိုမိခင်က အိမ်ပေါ်ခေါ်လာတော့ သူတို့မောင်နှမရှာသမျှ ပထွေးအရက်ဖိုးဖြစ်တဲ့အပြင် အမြဲလိုလို ရိုက်နှက်ခံရပါသတဲ့။ အမဖြစ်သူကိုလည်းစော်ကားဖို့ကြံစည်ပါသတဲ့။ သည်းမခံနိုင်တဲ့အဆုံး မူးပြီးအိပ်ပျော်နေတဲ့ ပထွေးကို ငှက်ကြီးတောင်ဓားနဲ့တချက်တည်းခုတ်ပြီးထွက်ပြေးခဲ့ပါသတဲ့။ အမေလုပ်သူနဲ့တွေ့လို့ခေါ်ပြီးရဲလက်အပ်ခဲ့တာပါတဲ့။ အဲဒီဇတ်လမ်းကိုကြားပြီးတော့ လောကမှာသားသမီးကို အသက်ပေးချစ်တတ်တဲ့ မိခင် တွေရှိသလို သားသမီးကို ဒုက္ခ ပေးလို့ပေးမှန်းမသိတဲ့ မိခင်မျိုးလည်းရှိပါ့လားလို့ ကျမတွေးမိပါတယ်။
ကျွန်မတာဝန်က အသက်စစ်ပေးဖို့ပါ။ သူ့အမေပြောစကားအရ အသက်က(13) နှစ်ထဲမှာဆိုပေမဲ့ ပိန်လှီလွန်းတာကြောင့် (10) နှစ်လောက် ပဲထင်ရပါတယ်။ မွေးနေ့ လည်းအတိအကျမသိ နယ်က XRay တွေထုံးစံကောင်းကောင်းမမြင်ရတဲ့အခြေအနေမှာမြို့နယ်ဆရာဝန်ကြီး ကိုဆွေးနွေးဖြစ်ပါတယ်။ (12) နှစ်ဆိုရင်လူငယ်ပြုပြင်ရေး စခန်းရောက်မှာဖြစ်ပြီး (13) နှစ်ဆိုရင်တော့ ထောင်ကျမှာပါ။
ထိုအမှုအတွက်တော့ မြို့နယ်ဆရာဝန်ကြီးနှင့်တိုင်ပင်၍ ထိုကလေးကို လူကောင်းအဖြစ်ကြိုးစားခွင့်ပေးရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါသည်။အတိအကျမသိသော အသက်အရွယ်တစ်ခုတည်းနဲ့ဆုံးဖြတ်၍ ထောင်ဒဏ်ကျခံစေရန်မသင့်ဟုစဥ်းစား၍ အသက်(12) နှစ်ဟုရေးကာ လူငယ်ပြုပြင်ရေးကျောင်းသို့ပို့စေခဲ့ပါသည်။
ကျွန်မတို့နိုင်ငံ၏ အောက်ခြေလူတန်းစားတွင် ကလေးသူငယ်နှင့် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှုများ၊ ဖိုဝါဒကြီးစိုးမှုများကြောင့် ဤကြေကွဲဖွယ်အဖြစ်အပျက်များဖြစ်လာရသည်ဟုယူဆမိပါသည်။
အထူးသဖြင့် ထိုကလေးအရွယ်ရောက်လာပြီးသောအခါ လူဆိုးဖြစ်လာမလား၊လူကောင်းဖြစ်လာမလား ကိုတော့ ထိုမြို့နယ်လေးမှ ထွက်ခွာလာပြီးနောက် အဆက်ပြတ်သွားသဖြင့် ကျွန်မမသိတော့ပါ။တိုက်နယ်မြို့လေးက ကျမကိုတွေးစရာတွေအများကြီးသင်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ကျေးလက်ဒေသက ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးချို့တဲ့ လှတဲ့အောက်ခြေလူတန်းစားတွေအကြောင်းပါ။ စာသင်ကျောင်းမည်ကာမျှ အမိုးပဲရှိတဲ့ ကျောင်းမျိုးမှာတောင်စာမသင်ရတဲ့ ကလေးတွေအကြောင်းကောပါ။ ဝေးလံခေါင်းပါးတဲ့ တိုင်းရင်းသား ဒေသတွေမှာကော ဘယ်လိုရှိမှာပါလဲ။
ယခုအချိန်တွင်လည်းကျေးလက်ဒေသတွင်သာမက၊မြို့ပြနှင့်ပြည်တွင်းစစ်ဒဏ်ကို အလူးအလဲခံနေရသော ဒေသတွေမှာလည်း ကလေးသူငယ်နှင့် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး ချိုးဖောက် ခံရမှု များမကြာခဏမြင်နေကြားနေရပါသည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အခြေခံကျသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမှာ ထိုနိုင်ငံရှိလူမျိုးတို့၏ စိတ်ဓါတ်နှင့်အခြေခံလူ့ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်း ၊လူသားပီသမှုတို့အပေါ်တွင်အဓိကမူတည်သည်ဟူ၍ သာကျွန်မတကိုယ်ရည်စာထင်မြင်ယူဆမိပါသည်။

29/07/2026

🤔Tattoo ထိုးတာကဘေးထွက်ဆိုးကျိုးရှိသလား သိချင်လို့ပါခင်ဗျ။
🧑‍⚕️Tattoo ထိုးတယ်ဆိုတာက permanent မှင်ကိုလူရဲ့ အပေါ်အယံအရေပြားအတွင်းသို့ သေးငယ်တဲ့ အပ်ပေါက်ရာလေးများမှတဆင့် တချက်ချင်းထိုးသွင်းခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
မှင်အမျိုးအစားအမျိုးမျိုးရှိသလို အရောင်တွေပေါ်မှာမူတည်ပြီးလည်းဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကွာခြားပါတယ်။
👉 Tattoo မှာပါတဲ့မှင်နဲ့ ဓါတ်မတည့်ခြင်း က
များသောအားဖြင့်အနီရောင်၊အဝါရောင်၊ အစိမ်းရောင်မှင်များကြောင့်ဖြစ်တတ်ပြီး ယားခြင်း၊အင်ပြင်ထခြင်း၊အသက်ရှုကျပ်ခြင်းစတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။
👉တခါတရံတွင် တက်တူးထိုးထားသောနေရာမှ keloid အမာရွတ်ဖြစ်တတ်ခြင်း
👉စနစ်တကျပိုးသတ်ထားခြင်းမရှိသောပစ္စည်းကိရိယာများကိုအသုံးပြုပါက အရေပြား ရောင်ရမ်းခြင်း၊ပိုးဝင်ခြင်း၊အဖျားတက်ခြင်း၊နာကျင်ခြင်း
👉တခါသုံးဆေးထိုးအပ်ကိုအသုံးပြုခြင်းမရှိပါက အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး ၊စီပိုး၊ HIV ပိုးများကူးစက်နိုင်ခြင်း
👉အရေပြားကင်ဆာဖြစ်လာပါက တက်တူးဖြင့် ကွယ်နေသောကြောင့် နောက်ကျမှသိရခြင်း
👉သံလိုက်ဓါတ်မှန်(MRI) ရိုက်မည်ဆိုပါက တက်တူးထိုးထားသောနေရာမှ ပူလောင်နာကျင်တတ်ခြင်း၊
👉မကြိုက်၍ပြန်ဖျက်လိုလျင် လေဆာအစရှိသည့် စက်များဖြင့် ဖျက်ရသဖြင့် ငွေကုန်ကြေးကျများခြင်း
စတာတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

27/07/2026

Deworming
Deworming
သန်ချခြင်း

မြေကြီးမှတဆင့် ကူးစက် တတ်သော သန်ကောင်ရောဂါများသည်မြန်မာနိုင်ငံတွင်အဖြစ်များပါသည်။
သန်လုံးကောင်၊သန်ပြားကောင်၊တုတ်ကောင်စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရှိပြီးလူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းကပ်ပါးပိုးကဲ့သို့မှီခိုနေခြင်းကြောင့်
👉အူများရောင်ရမ်းခြင်း
👉အူပိတ်ခြင်း
👉အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းမှ အဟာရများစုပ်ယူခြင်းကြောင့် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း
👉အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းအနာဖြစ်ခြင်းနှင့် သွေးစိမ့်ခြင်းကြောင့် သွေးအားနည်းရောဂါများ၊သံဓါတ်ချို့တဲ့ခြင်း
👉ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ခြင်း
👉ဗိုက်အောင့်ခြင်း
👉အန်ခြင်း
👉ယားယံခြင်း၊ အင်ပြင်ထခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔သန်ကောင်တွေအားလုံးအတူတူပဲလား။
🧑‍⚕️ လူတွေရဲ့အူနံရံမှာနေထိုင်တဲ့ သန်ကောင်တွေကိုအဓိကအားဖြင့်အုပ်စုနှစ်ခုခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
👉ချိတ်သန်ကောင် (hookworm)
🔺 မြေကြီးထဲတွင်သားလောင်းအဖြစ်နေထိုင်ပြီး လူတွေရဲ့ အရေပြားမှတဆင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ထိုးဖေါက်ဝင်ရောက်တတ်သည်။
ဖိနပ်မစီးပဲမြေကြီးပေါ်သွားသူများတွင် အဖြစ်များသည်။
👉သန်လုံးကောင် (Nematodes) အုပ်စု
🔺 မြေကြီးထဲတွင်ဥများအဖြစ်သာရှိပြီး မသန့်ရှင်းသည့် လက်၊အစားအသောက်၊ ရေတို့မှတဆင့်လူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ဝင်ရောက်တတ်သည်။
🔺အပ်ချည်မျှင်သန်ကောင် (Thread worm or pinworm) ၊ကြာပွတ်သန်ကောင် (Whipworm) ၊ သန်လုံးကောင်ကြီး (roundworm) ၊ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ ကိုဖြစ်စေသော သန်ကောင်အုပ်စု(Tissue dwelling human nematodes) စသည်ဖြင့်ရှိပါသည်။
🧑‍⚕️ ထိုအပြင်ပုံသဏ္ဍာန်အပေါ်မူတည်၍
🔷သန်လုံးကောင် (Nematodes or roundworms) အုပ်စု
🔷သန်ပြားကောင်(Cestodes or tapeworms) အုပ်စု
🔷သစ်ရွက်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော သန်ကောင်(Trematodes or Flukes) အုပ်စု
စသည်ဖြင့် အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

🤔သန်ချဆေးအားလုံးအတူတူပဲလား။
🧑‍⚕️သန်ကောင်အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ သန်ချဆေးအမျိုးမျိုးရှိပါသည်။
👉အသုံးများသော Albendazole, Mebendazole စတဲ့Benzimidazole များ
သန်ကောင်များကိုglucose မစုပ်ယူနိုင်အောင်ဟန့်တားခြင်းဖြင့်သေစေသည်။
အပ်ချည်မျှင်သန်ကောင် (Thread worm or pinworm) ၊ကြာပွတ်သန်ကောင် (Whipworm) ၊ သန်လုံးကောင်ကြီး (roundworm) ၊ချိတ်သန်ကောင်( hook worm) , Neuro cysticercosis စတဲ့သန်ကောင်အမျိုးမျိုးကုသရာတွင်သုံးသည်။
👉Pyrimidine အုပ်စုဝင် Pyrantel pamoateကဲ့သို့သောဆေးများသည် သန်ကောင်များ၏ အာရုံကြောစနစ်ကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် မလှုပ်ရှားနိုင်စေရန်၊အူနံရံကိုတွယ်ချိတ်ထားရာမှပြုတ်ကျစေရန် လုပ်ဆောင်သည်။
အပ်ချည်မျှင်သန်ကောင်နှင့် သန်လုံးကောင်အမျိုးမျိုးကိုကုသရာမှာသုံးသည်။
👉Macrocytic lactones အမျိုးအစား Ivermectin ကဲ့သို့ဆေးများသည်သန်ကောင်များ၏ အာရုံခံမှုစနစ်ကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ပဲ သေဆုံးသွားစေသည်။
အပ်ချည်မျှင်သန်ကောင်နှင့် ဝဲရောဂါများကုသရာတွင်သုံးသည်။
👉Pyrazinoisoquinolines အမျိုးအစား Praziquantel
ကဲ့သို့သောဆေးများသည်သန်ကောင်များ၊အသည်းကပ်ပါးပိုး နှင့် သန်ကောင်ဥများကိုသေစေနိုင်သည်။

🤔 ဘယ်အချိန်မှာ သန်ချဆေးတိုက်သင့်သလဲ။
🧑‍⚕️သန်ချဆေးကို ပုံမှန်နှစ်စဥ်တနှစ်တစ်ကြိမ်၊အဖြစ်များသောဒေသများတွင် (6) လတစ်ကြိမ်တိုက်ဖို့ WHO ကညွှန်ကြားထားပါတယ်။

🤔ဘယ်သူတွေကိုသန်ချဆေးအဓိကတိုက်သင့်သလဲ။
🧑‍⚕️WHO ညွှန်ကြားချက်အရ
👉(1) နှစ်မှ (2) နှစ်အကြားကလေးငယ်များအားလုံး
👉မူကြိုအရွယ် (1)နှစ်မှာ (4) နှစ်ကြားကလေးအားလုံး
👉မြေကြီးမှသန်ကောင်ကူးစက်နိုင်သောနေရာများတွင်နေထိုင်သည့် (5) နှစ်မှ(12) နှစ်အထိကလေးများကိုမဖြစ်မနေတိုက်သင့်ပါသည်။
🚨(2) နှစ်အောက်ကလေးများတွင် ပုံမှန်သန်ချဆေးပမာဏ၏တစ်ဝက်သာတိုက်ရန် ညွှန်ကြားထားပါသည်။

🤔ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
🧑‍⚕️သန်ကောင်များသည်အဓိကအားဖြင့်မြကြီးတွင် ဥများသို့မဟုတ် သားလောင်းများအနေဖြင့်ရှိတတ်ကြပြီး လူအရေပြားကိုဖေါက်၍ဖြစ်စေ၊ မသန့်ရှင်းသည့် အစားအစာနှင့်ရေတို့မှတဆင့်ဖြစ်စေကူးစက်နိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့်
👉ယင်လုံအိမ်သာများ၊ ဖြင့်မစင်နှင့်အညစ်အကြေးများကိုစနစ်တကျစွန့်ပစ်ခြင်း၊
👉 ဖိနပ်စီးခြင်းဖြင့် မြေကြီးမှ သန်ကောင်များနှင့်လူ့အရေပြားတိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိစေခြင်း
👉 သန်ချဆေးတွေကသန်ကောင်တွေကိုသေစေနိုင်သော်လည်း သန်ကောင်ဥများကိုမူ သေစေနိုင်ခြင်းမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် သန်ကောင်ဥများအတွက်သီးသန့်ထုတ်ထားသောဆေးများသောက်ခြင်း
👉တစ်ယောက်ဖြစ်ရင်တစ်အိမ်သားလုံးကုခြင်း
👉အသား၊ငါးများကိုကျက်အောင်ချက်ပြီးမှစားသုံးခြင်း
👉ရေကိုကျိုချက်၍သောက်သုံးခြင်း
👉သစ်ပင်ပန်းပင်များ စိုက်ပျိုးခြင်း၊မြေကြီးများကိုင်တွယ်ခြင်းပြုလုပ်ပြီးပါက လက်ကိုဆပ်ပြာနှင့် စနစ်တကျဆေးကြောခြင်း 👉 ခွေးများ၊ကြောင်များကို သန်ချဆေးတိုက်ခြင်း၊၎င်းတို့၏မစင်အညစ်အကြေးများကိုစနစ်တကျစွန့်ပစ်ခြင်း
စသည်ဖြင့်ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.nhs.uk/symptoms/worms-in-humans/
https://share.google/3MNR9gNDSuAxCDj2b

22/07/2026

🤔HIV ရောဂါပိုးရှိသူနဲ့ ထိတွေ့မိရင် ကူးစက်နိုင်ချေရှိသလားသိချင်လို့ပါဗျ။
🧑‍⚕️ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ထိတွေ့သလဲ၊
ရောဂါရှိသူရဲ့ လတ်တလောအခြေအနေ၊ ပိုးကောင်(viral load) ၊ဆေးသောက်နေခြင်းရှိမရှိ၊ ထိတွေ့မိသူရဲ့ နဂိုရောဂါအခံစတာတွေအပေါ်မှာမူတည်ပါတယ်။
ဥပမာတစ်ကြိမ်တည်းထိတွေ့ရုံ(single exposure) ဖြင့်
🔺မိခင်မှာ HIV ပိုးရှိရင် ကလေးသို့ကူးစက်ခြင်း
👉သဘာဝအတိုင်းရိုးရိုးမွေးခြင်းဖြင့် (100) မှာ(15) ယောက် (15%)
👉မိခင်နို့တိုက်ကျွေးခြင်းဖြင့် လူအောက်(1000) မှာ(5) ယောက်(0.5%)လောက်ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
🔺HIV ပိုးရှိသူရဲ့သွေးနဲ့ထိတွေ့မိခြင်း
👉 HIV ပိုးရှိသူရဲ့သွေးသွင်းခံရခြင်းဖြင့်လူ ( 10) ယောက်မှာ (9) ယောက်(90%)
👉 မူးယစ်ဆေးထိုးသူများတွင် ဆေးထိုးအပ်များမျှဝေသုံးခြင်းဖြင့် လူအယောက် (1000)မှာ (67) ယောက်(0.67%)
👉 လက်ထိပ်အရေပြားအပ်စူးမိခြင်းကြောင့် လူအယောက် (1000)မှာ (3)ယောက် (0.3%)
👉 မျက်စိသို့မဟုတ် ပါးစပ်ထဲသို့သွေးစင်သွားခြင်းကြောင့် လူအယောက် (10000)မှာ (9) ယောက်(0.09%)
🔺 လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း
👉 အမျိုးသားအချင်းချင်းလိင်တူဆက်ဆံခြင်းကြောင့် လူအယောက် (1000)မှာ (14) ယောက်( 1.4%)
👉 အမျိုးသားအမျိုးသမီးလိင်ကွဲဆက်ဆံခြင်းကြောင့်
လူအယောက် (1000)မှာ (1) ယောက် (0.1%)
ကူးစက်ခံရနိုင်ပါတယ်။
💢ကူးစက်ခံရနှုန်းကိုပိုများစေသောအကြောင်းရင်းတွေက
🚨ကလေးမွေးဖွားချိန်တွင် ရေမွှာပေါက်ချိန်ကြာနေခြင်း
🚨ရောဂါရှိသူတွင် HIV ပိုးကောင်ရေအရေအတွက်များခြင်း
🚨 ဒဏ်ရာနက်ခြင်း
🚨ထိတွေ့သောသွေးပမာဏများခြင်း
🚨 အပ်စူးမိခြင်းမှာအရေပြားထဲတင်မကပဲ သွေးကြောထဲစူးမိခြင်း
🚨လိင်မှတဆင့်ကူးစက်သောရောဂါများ၊ အနာများ(genital ulcers) များရှိခြင်း
စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။

Reference
Davidson'sPrinciples and Practices of Medicine

20/07/2026

Hypoglycemia
သွေးထဲအချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားခြင်း

🧑‍⚕️ သွေးထဲအချိုဓါတ်ကျသွားခြင်းဟာအများအားဖြင့် ဆီးချိုကုသတဲ့ ဆေးတွေရဲ့ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကြောင့်ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်အချို့သောအကြောင်းအရာများ၊ရောဂါများကလည်းသွေးထဲအချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားခြင်းကိုဖြစ်စေပါတယ်။

🤔ဘယ်အချိန်မှာသွေးထဲအချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားတယ်လို့ခေါ်ကြသလဲ။
🧑‍⚕️သွေးထဲအချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားခြင်း ကိုအဆင့်(3) ဆင့်ခွဲခြားထားပါတယ်။
🔺 အဆင့်( 1)( 3.0 mmol/L နှင့် 3.9mmol/L ကြားသို့မဟုတ်54 mg/dL နှင့် 70 mg/dL ကြား)
🔺အဆင့် ( 2) ( 3.0 mmol/L သို့မဟုတ် 54 mg/dL အောက်)
🔺အဆင့် ( 3) ( ဆီးချိုကျခြင်းနှင့်အတူ သတိလစ်သွားခြင်း ၊တက်သွားခြင်းစသည် လက္ခဏာများပါရှိခြင်း)
ဆိုပြီးသတ်မှတ်ထားပါတယ်။

🧑‍⚕️ဆီးချိုရောဂါမရှိပဲ ၊ဆီးချို ဆေးမသောက်ပဲ၊သွေးထဲ အချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားခြင်းကို အလိုအလျောက်ဆီးချိုကျခြင်း(Spontaneous hypoglycemia) လို့ခေါ်ပါတယ်။
ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းတွေက
👉 အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်း
👉အချို့သောဆေးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ(eg.Quinine ကဲ့သို့ငှက်ဖျားဆေးများ)
👉ပြင်းထန်သောရောဂါဖြစ်ခြင်း(critical illness)
👉 ဟော်မုန်းရောဂါများ (eg. Hypopituitarism, Addison's disease)
👉 Insulinoma ကဲ့သို့အင်ဆူလင်ဟော်မုန်းအများအပြားထုတ်သောရောဂါများ
👉ပြင်ပမှအင်ဆူလင်နဲ့ အလားတူဟော်မုန်းများထိုးခြင်း
စတာတွေကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

🧑‍⚕️ဆီးချိုရောဂါရှိတဲ့ သူတွေမှာ သွေးထဲအချိုဓါတ်ကျဆင်းသွားခြင်း ဖြစ်တဲ့အကြောင်းရင်းတွေက
👉Insulin ပမာဏများသွားခြင်း
🔺လိုအပ်သည်ထက်ပို၍ထိုးမိခြင်း၊ သို့မဟုတ်insulin အမျိုးအစားမှားယွင်းပြီးထိုးမိခြင်း
🔺Insulinထိုးသောနေရာတွင်အဆီများစုပုံနေခြင်း၊ထိုးနည်းမှားယွင်းခြင်း
👉Insulin ကိုခန္ဓာကိုယ်မှတုံ့ပြန်မှုများလာခြင်း
🔺ပြင်းထန်သောလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း
🔺ကိုယ်အလေးချိန်ကျသွားခြင်း
🔺စတီးရွိက်ဆေးများသောက်နေရပါက ရုတ်တရက်ဖြတ်လိုက်၊လျော့လိုက်ခြင်း
🔺 Addison 's disease ကဲ့သို့သောရောဂါများဖြစ်ခြင်း
👉ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် စားသုံးမှု လျော့ချခြင်း
🔺အစားအသောက်စားပုံမမှန်ခြင်း၊ညစာမစားခြင်း
🔺အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းကိုခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူထားခြင်း
🔺အာဟာရဓါတ်စုပ်ယူမှုအားနည်းသည့်ရောဂါများ (malabsorption, eg coeliac disease)
👉 ခန္ဓာကိုယ်မှစွမ်းအင်ပိုပြီးလိုအပ်လာခြင်း
🔺ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ
🔺နို့တိုက်မိခင်များ
👉 ခန္ဓာကိုယ်မှဂလူးကို့စ် ထုတ်လုပ်မှုလျော့နည်းသွားခြင်း
🔺အရက်သောက်သူများ
🔺အသည်းရောဂါရှိသူများ
🔺 နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ရှိသူများ
👉Type (1) ဆီးချို အမျိုးအစားရှိသူများ
👉 ခန္ဓာကိုယ်မှ insulin ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသူများ
စတာတွေမှာဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔ဘယ်သူတွေမှာသွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ဖြစ်တတ်သလဲ။
👉အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများ၊
👉 သတိမေ့ရောဂါ (dementia) ရှိသူများ
👉 သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ကိုသတိမပြုနိုင်သောအခြေအနေဖြစ်ခြင်း (ဥပမာအိပ်ပျော်နေခြင်း)
👉 ဆီးချိုဆေးများသောက်နေပြီး ဆီးချိုပုံမှန်မစစ်ဆေးခြင်း
👉 သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း၏ရောဂါလက္ခဏာများကိုသတိမမူမိခြင်း
👉 ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါရှိလာပြီး ဆီးချိုဆေးများကိုပမာဏမလျော့ပဲ သောက်နေမိခြင်း
စတာတွေကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။

🤔ဆီးချိုကျသွားခြင်းရဲ့ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။
👉ချွေးစီးပြန်ခြင်း
👉ကတုန်ကယင်ဖြစ်ခြင်း
👉ရင်တုန်ခြင်း
👉ဆာလောင်လာခြင်း
👉ကယောင်ခြောက်ခြားဖြစ်ခြင်း
👉ခေါင်းမူးခြင်း
👉စိတ်တိုဒေါသထွက်လွယ်ခြင်း
👉အာရုံစူးစိုက်မှုနည်းလာခြင်း
👉ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉ခြေလက်လေးလံခြင်း၊ထုံကျင်လာခြင်း
👉စကားပြောခက်ခြင်း
ပိုဆိုးလာပါက
🚨ဂယောင်ချောက်ခြား ဖြစ်ခြင်း ၊မှန်ကန်စွာတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းမရှိခြင်း
🚨မျက်စိဝါးလာခြင်း
🚨သတိလစ်သွားခြင်း၊
🚨တက်သွားခြင်း
🚨အချိန်မှီ မကုသပါက သေဆုံးခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကဘာတွေလဲ။
🧑‍⚕️ Insulin ထိုးနေရတဲ့ Type 1 အမျိုးအစားဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေမှာ သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ကြောင့် အိပ်ယာထဲတွင် သေဆုံးခြင်း (Death in bed syndrome) ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
💢ဒါ့အပြင် သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ကြောင့် သတိလစ်သွားခြင်း ၊တက်သွားခြင်းစတာတွေဖြစ်တတ်တဲ့ အတွက်မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူတွေမှာ ယာဥ်မတော်တဆဖြစ်ခြင်းများဖြစ်နိုင်ချေများပါတယ်။

🤔ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉Insulin အပါအဝင်ဆီးချိုဆေးများထိုးနေ၊သောက်နေရသော လူနာများတွင်ပုံမှန်ဆီးချိုစစ်ဆေးခြင်း
👉သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများ တွေ့ရှိရပါက ချက်ချင်းဆီးချိုစစ်ဆေးခြင်း
👉ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါလက္ခဏာများရှိလာပါက ဆေးအတိုးအလျော့ပြုလုပ်ရန်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်း
👉 ဆီးချို ဆေးများကိုမိမိသဘောနဲ့ ကိုယ်ဘာသာ အတိုးအလျော့လုပ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း ရောဂါလက္ခဏာ များတွေ့လာပါကချက်ချင်းကုသမှုခံယူခြင်း
👉ဆီးချိုမရှိပဲ၊ ဆီးချိုကျဆေးမသောက်ပဲ၊insulin မထိုးပဲ သွေးတွင်းအချိုဓါတ်ကျခြင်း(spontaneous hypoglycemia) မကြာခဏဖြစ်နေပါကဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကိုရှာဖွေကုသခြင်း
👉 အစားအစာများကို အချိန်မှန်စားသုံးခြင်း
စတာတွေနဲ့ကာကွယ် နိုင် ပါတယ်။

လူတိုင်း ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypoglycemia/symptoms-causes/syc-20373685

Yangon Medical Network

10/08/2026

07/08/2026

05/08/2026

03/08/2026

31/07/2026

29/07/2026

27/07/2026

22/07/2026

20/07/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request